Sevgili öğrenciler, I. Dünya Savaşı'nda Osmanlı Devleti'nin savaştığı cepheler, hem savunma hem de taarruz (saldırı) amaçlı olabilirdi. Soru, özellikle "tamamen savunma amaçlı" ve "İtilaf Devletleri'nin Boğazları ele geçirip İstanbul'u işgal etmesini engellemek için açılan" cepheyi sormaktadır. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Kafkasya Cephesi: Bu cephe, Osmanlı Devleti için başlangıçta taarruz (saldırı) amacı taşıyordu. Enver Paşa'nın komutasındaki Osmanlı ordusu, Rusya'ya karşı ilerleyerek Kars, Ardahan ve Batum'u geri almayı ve Orta Asya'daki Türklerle birleşmeyi hedeflemişti. Dolayısıyla tamamen savunma amaçlı değildir.
- B) Çanakkale Cephesi: Bu cephe, İtilaf Devletleri'nin (başta İngiltere ve Fransa) Osmanlı Devleti'nin başkenti İstanbul'u ele geçirmek, Boğazları kontrol altına almak ve müttefikleri Rusya'ya yardım ulaştırmak amacıyla açtığı bir cephedir. Osmanlı Devleti için bu cephe, vatanın kalbi olan İstanbul'u ve stratejik öneme sahip Boğazları korumak için tamamen savunma amaçlı bir mücadele olmuştur. Bu cephede kazanılan zafer, İtilaf Devletleri'nin planlarını bozmuş ve savaşın seyrini etkilemiştir.
- C) Kanal Cephesi: Bu cephe, Osmanlı Devleti'nin İngilizlerin kontrolündeki Süveyş Kanalı'nı ele geçirmek ve İngiltere'nin sömürgeleriyle olan bağlantısını kesmek amacıyla açtığı bir taarruz (saldırı) cephesidir. Dolayısıyla tamamen savunma amaçlı değildir.
- D) Irak Cephesi: Bu cephe, İngilizlerin Basra Körfezi'nden ilerleyerek Musul petrollerini ele geçirmek ve Hindistan yolunun güvenliğini sağlamak amacıyla açtığı bir cephedir. Osmanlı Devleti burada savunma yapmış olsa da, cephenin açılma amacı doğrudan İstanbul veya Boğazların işgalini engellemekten ziyade, İngilizlerin bölgedeki stratejik çıkarlarını korumasına karşı bir savunmaydı. "Tamamen savunma amaçlı olup, Boğazları ve İstanbul'u koruma" tanımına en uygun cephe Çanakkale'dir.
Yukarıdaki açıklamalardan da anlaşılacağı üzere, İtilaf Devletleri'nin Boğazları ele geçirip İstanbul'u işgal etmesini engellemek için Osmanlı Devleti'nin tamamen savunma yaptığı cephe Çanakkale Cephesi'dir.
Cevap B seçeneğidir.
