Neden sonuç amaç sonuç koşul sonuç KPSS Test 1

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde "koşul-sonuç" ilişkisi vardır?

A) Yemek yapmak için markete gitti.
B) Yağmur yağdığı için piknik iptal oldu.
C) Erken yatarsan dinç uyanırsın.
D) Hem kitap okuyor hem de not alıyor.

Sevgili öğrenciler, bu soruda cümlelerdeki anlam ilişkilerini doğru bir şekilde tespit etmemiz gerekiyor. Özellikle "koşul-sonuç" ilişkisini anlamak, Türkçede cümleleri doğru kurmak ve anlamak için çok önemlidir. Koşul-sonuç ilişkisi, bir eylemin veya durumun gerçekleşmesinin, başka bir eylemin veya durumun gerçekleşmesine bağlı olması demektir. Yani, bir şey olursa, başka bir şey de olur mantığı vardır.

Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:

• A) Yemek yapmak için markete gitti.

  Bu cümlede "yemek yapmak için" ifadesi, markete gitmenin amacını belirtir. Yani, markete gitmesinin nedeni yemek yapmaktır. Bu bir amaç-sonuç ilişkisidir.

• B) Yağmur yağdığı için piknik iptal oldu.

  Burada "yağmur yağdığı için" ifadesi, pikniğin iptal olmasının nedenini açıklar. Pikniğin iptal olmasının sebebi yağmur yağmasıdır. Bu bir neden-sonuç ilişkisidir.

• C) Erken yatarsan dinç uyanırsın.

  İşte aradığımız ilişki bu cümlede! "Erken yatarsan" ifadesi bir koşul belirtir. Eğer bu koşul (erken yatmak) gerçekleşirse, o zaman bir sonuç (dinç uyanmak) ortaya çıkar. Buradaki "-san" eki, koşul anlamını net bir şekilde verir. Bu, tam olarak bir koşul-sonuç ilişkisidir.

• D) Hem kitap okuyor hem de not alıyor.

  Bu cümlede "hem... hem de..." bağlacı, iki farklı eylemin (kitap okumak ve not almak) aynı anda veya birlikte yapıldığını gösterir. Burada bir koşul veya neden-sonuç ilişkisi yoktur, sadece eylemlerin eş zamanlılığını veya birlikte gerçekleştiğini ifade eder.

Bu analizler sonucunda, bir eylemin gerçekleşmesinin başka bir eyleme bağlı olduğu tek seçeneğin C olduğunu görüyoruz.

Cevap C seçeneğidir.