Her sabah düzenli olarak kahvaltı yapmak sağlık açısından oldukça faydalı ve yararlıdır.
Bu cümledeki anlatım bozukluğunun temel sebebi aşağıdakilerden hangisidir?
A) Sözcüğün yanlış yerde kullanılması
B) Aynı anlama gelen sözcüklerin birlikte kullanılması
C) Öge eksikliği
D) Tamlama yanlışlığı
Sevgili öğrenciler, bu tür anlatım bozukluğu soruları, dilimizi doğru ve etkili kullanma becerimizi ölçer. Şimdi sorumuzdaki cümleyi adım adım inceleyelim ve anlatım bozukluğunun temel sebebini bulalım.
- Cümleyi İnceleyelim: "Her sabah düzenli olarak kahvaltı yapmak sağlık açısından oldukça faydalı ve yararlıdır."
- Bu cümlede dikkatimizi çeken iki kelime var: "faydalı" ve "yararlıdır".
- Anlamlarını Düşünelim: "Faydalı" kelimesi, bir şeyin işe yarar, yarar sağlayan, iyi sonuç veren anlamlarına gelir. "Yararlı" kelimesi de aynı şekilde, fayda sağlayan, işe yarayan demektir.
- Gördüğünüz gibi, "faydalı" ve "yararlı" kelimeleri, anlam olarak birbirine çok yakın, hatta eş anlamlı kabul edilebilecek kelimelerdir.
- Anlatım Bozukluğunun Sebebi: Türkçede bir cümlede aynı anlama gelen iki kelimenin birlikte kullanılması, gereksiz sözcük kullanımına yol açar ve bu da bir anlatım bozukluğudur. Cümledeki anlamı tek bir kelimeyle (örneğin sadece "faydalıdır" veya sadece "yararlıdır") ifade etmek yeterlidir. Bu durum, cümlenin akıcılığını ve duruluğunu bozar.
- Diğer Seçeneklerin Neden Doğru Olmadığını Açıklayalım:
- A) Sözcüğün yanlış yerde kullanılması: Cümlede herhangi bir kelimenin yeri değiştirildiğinde anlamın bozulduğu veya değiştiği bir durum söz konusu değildir. Kelimeler kendi anlamlarına uygun yerlerde kullanılmıştır.
- C) Öge eksikliği: Cümlede yüklem, özne, nesne gibi temel ögelerden herhangi birinin eksikliği bulunmamaktadır. Cümle ögeleri açısından tamdır.
- D) Tamlama yanlışlığı: Cümlede isim veya sıfat tamlamalarında bir yanlışlık (örneğin tamlayan veya tamlanan eksikliği/yanlışlığı) yoktur.
- Bu durumda, cümlede "faydalı" ve "yararlı" kelimelerinin eş anlamlı olarak art arda kullanılması, anlatım bozukluğunun temel sebebidir.
Cevap B seçeneğidir.
