Kan grupları kalıtımı (A, B, AB, 0) Test 1

Bir toplulukta yapılan araştırmada, bireylerin kan gruplarının genotip dağılımı incelenmiştir. Toplulukta I^A I^A genotipli bireyler %16, I^B I^B genotipli bireyler %4, ii genotipli bireyler is %25 oranında bulunmuştur.
Buna göre, toplulukta I^A i genotipine sahip bireylerin oranı yaklaşık olarak nedir?

A) %20
B) %30
C) %40
D) %50

Bu soruyu çözmek için Hardy-Weinberg Denge İlkesi'ni kullanacağız. Bu ilke, bir popülasyonda gen ve genotip frekanslarının nesiller boyunca sabit kalacağını varsayar, eğer belirli koşullar sağlanıyorsa.

Kan grupları için üç ana alel vardır: $I^A$, $I^B$ ve $i$. Bu alellerin frekanslarını sırasıyla $p$, $q$ ve $r$ ile gösterelim.

Hardy-Weinberg ilkesine göre, alel frekanslarının toplamı 1'e eşittir: $p + q + r = 1$.

Genotip frekansları ise $(p + q + r)^2$ açılımından elde edilir:

• $p^2$: $I^A I^A$ genotipinin frekansı
• $q^2$: $I^B I^B$ genotipinin frekansı
• $r^2$: $ii$ genotipinin frekansı
• $2pq$: $I^A I^B$ genotipinin frekansı
• $2pr$: $I^A i$ genotipinin frekansı
• $2qr$: $I^B i$ genotipinin frekansı

Şimdi verilen bilgileri kullanarak alel frekanslarını bulalım:

• $I^A I^A$ genotipli bireylerin oranı %16 olarak verilmiş. Bu, $p^2 = 0.16$ demektir.
• $p = \sqrt{0.16} = 0.4$
• $I^B I^B$ genotipli bireylerin oranı %4 olarak verilmiş. Bu, $q^2 = 0.04$ demektir.
• $q = \sqrt{0.04} = 0.2$
• $ii$ genotipli bireylerin oranı %25 olarak verilmiş. Bu, $r^2 = 0.25$ demektir.
• $r = \sqrt{0.25} = 0.5$

Şimdi bizden istenen, $I^A i$ genotipine sahip bireylerin oranıdır. Hardy-Weinberg ilkesine göre bu oran $2pr$ ile ifade edilir.

• $I^A i$ genotipinin frekansı $= 2pr$
• $2pr = 2 \times 0.4 \times 0.5$
• $2pr = 0.4$

Bu frekansı yüzde olarak ifade etmek için 100 ile çarparız:

• $0.4 \times 100\% = 40\%$

Buna göre, toplulukta $I^A i$ genotipine sahip bireylerin oranı yaklaşık olarak %40'tır.

Cevap C seçeneğidir.