Bir nefronda gerçekleşen olaylar sırasıyla incelendiğinde aşağıdaki sıralamalardan hangisi doğrudur?
A) Süzülme → Salgılama → Geri emilim
B) Geri emilim → Süzülme → Salgılama
C) Süzülme → Geri emilim → Salgılama
D) Salgılama → Geri emilim → Süzülme
Merhaba sevgili öğrenciler!
Böbreklerimizin temel işlevsel birimi olan nefron, kanımızın temizlenmesinde ve vücut sıvılarımızın dengelenmesinde hayati bir rol oynar. Nefronda gerçekleşen olayları doğru bir sıraya koymak, böbrek fizyolojisini anlamak için çok önemlidir. Şimdi bu olayları adım adım inceleyelim:
- 1. Süzülme (Filtrasyon): Bu, nefronda gerçekleşen ilk adımdır. Kan, böbrek atardamarından gelerek glomerulus adı verilen kılcal damar yumağına ulaşır. Burada kan basıncının etkisiyle su, tuzlar, glikoz, amino asitler, üre gibi küçük moleküller glomerulus kılcallarından Bowman kapsülüne doğru süzülür. Kan hücreleri ve büyük proteinler ise süzülmez, kanda kalır. Bu olaya "süzülme" denir ve idrar oluşumunun başlangıcıdır.
- 2. Geri Emilim (Reabsorpsiyon): Süzülme ile Bowman kapsülüne geçen sıvıya "süzüntü" denir. Bu süzüntüde vücut için gerekli olan birçok faydalı madde (su, glikoz, amino asitler, bazı tuzlar) bulunur. Eğer bu maddeler geri emilmezse, vücut bunları kaybeder. Bu nedenle, süzüntü böbrek tübüllerinden (proksimal tüp, Henle kulpu, distal tüp) geçerken, vücut için gerekli olan maddeler aktif veya pasif taşıma ile tüp çevresindeki kılcal damarlara geri emilir. Bu olaya "geri emilim" denir.
- 3. Salgılama (Sekresyon): Geri emilimden sonra, hala kanda kalmış veya süzülme ile yeterince atılamamış bazı atık maddeler, ilaçlar, fazla hidrojen ($H^+$) ve potasyum ($K^+$) iyonları gibi maddeler, tüp çevresindeki kılcal damarlardan doğrudan böbrek tübüllerinin içine aktif olarak salgılanır. Bu olay, idrarın son bileşimini düzenler ve vücuttan atılması gereken maddelerin tamamen uzaklaştırılmasını sağlar.
Bu adımları sırasıyla düşündüğümüzde, önce kanın süzüldüğünü, ardından faydalı maddelerin geri emildiğini ve son olarak bazı atık maddelerin salgılandığını görürüz. Bu sıralama, böbreğin kanı temizleme ve vücut dengesini koruma görevini eksiksiz yerine getirmesini sağlar.
Bu nedenle, nefronda gerçekleşen olayların doğru sıralaması Süzülme → Geri emilim → Salgılama şeklindedir.
Cevap C seçeneğidir.
