9. sınıf edebiyat söz sanatları test çöz Test 2

"Şu bakır zirvelerin ardından / Bir süvari geliyor kan rengi" dizelerinde "kan rengi" ifadesiyle güneşin batışı anlatılmaktadır. Burada kullanılan söz sanatı aşağıdakilerden hangisidir?

A) Teşbih
B) İstiare
C) Kinaye
D) Tariz

Merhaba sevgili öğrenciler!

Bugün edebiyat dersinde çok karşılaşılan bir soru tipiyle karşı karşıyayız. Sakın gözünüz korkmasın, adım adım inceleyerek bu soruyu rahatlıkla çözebiliriz. Unutmayın, edebiyat sorularını çözerken dikkatli okumak ve metnin ne anlattığını anlamak çok önemlidir. Şimdi sorumuza bakalım:

Soru: "Şu bakır zirvelerin ardından / Bir süvari geliyor kan rengi" dizelerinde "kan rengi" ifadesiyle güneşin batışı anlatılmaktadır. Burada kullanılan söz sanatı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekleri değerlendirelim:

• A) Teşbih (Benzetme): Teşbih, iki farklı şeyi ortak bir özellik üzerinden benzetmektir. Örneğin, "Aslan gibi güçlü" ifadesinde "güçlü olma" özelliği üzerinden bir benzetme yapılmıştır. Sorumuzdaki dizede doğrudan bir benzetme edatı (gibi, kadar, sanki vb.) kullanılmadığı için bu seçenek doğru cevap olamaz.
• B) İstiare (Eğretileme): İstiare, bir kavramı veya durumu başka bir kavram veya durumla, benzetme amacı gütmeden ifade etmektir. Burada "kan rengi" ifadesiyle güneşin batışı anlatılıyor. Güneşin batışındaki kızıllık, kan rengine benzetilerek değil, doğrudan onun yerine kullanılarak ifade ediliyor. Yani, benzetme amacı güdülmeden güneşin batışı "kan rengi" ile anlatılıyor. Bu nedenle doğru cevap bu olabilir.
• C) Kinaye (Değinmece): Kinaye, bir sözü doğrudan anlamı dışında, dolaylı olarak anlatmaktır. Örneğin, "Etekleri zil çalmak" ifadesi, çok sevinmek anlamına gelir. Ancak dizede böyle dolaylı bir anlatım söz konusu değil.
• D) Tariz (İğneleme): Tariz, bir kişiye veya duruma alaycı bir şekilde, tersini söyleyerek eleştiri yöneltmektir. Dizede herhangi bir eleştiri veya iğneleme bulunmamaktadır.

Gördüğünüz gibi, "kan rengi" ifadesiyle güneşin batışının doğrudan anlatılması, bir istiare örneğidir. Güneşin batışı, "kan rengi" kavramıyla ifade edilerek anlam zenginleştirilmiştir.

Tebrikler, soruyu başarıyla çözdük!

Cevap B seçeneğidir.