Bir deneyde planarya adlı canlının vücudu iki parçaya ayrılıyor. Bir süre sonra her iki parçanın da eksik kısımlarını tamamlayarak iki yeni birey oluşturduğu gözlemleniyor.
Bu üreme şekli ve sonuçları ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
A) Rejenerasyonla üremeye örnektir
B) Oluşan yeni bireyler genetik olarak birbirinin aynısıdır
C) Eşeyli üreme çeşididir
D) Bazı canlılarda yenilenme yeteneği ile ilişkilidir
Planaryanın üreme şekliyle ilgili bu soruyu adım adım inceleyelim:
- Öncelikle rejenerasyon (yenilenme) nedir hatırlayalım: Rejenerasyon, bir canlının zarar gören veya kopan kısımlarını onarabilmesi veya bu kısımlardan yeni bir birey oluşturabilmesidir. Planaryanın vücudunun ikiye ayrılması ve her parçanın yeni bir birey oluşturması tam olarak bu tanıma uyuyor. Yani A seçeneği doğru.
- Genetik benzerlik konusuna bakalım: Planarya eşeysiz olarak ürüyor. Eşeysiz üremede, ata canlı ile aynı genetik yapıya sahip yavrular oluşur. Bu nedenle, oluşan yeni bireyler genetik olarak birbirinin aynısıdır. B seçeneği de doğru.
- Yenilenme yeteneği ve üreme ilişkisi: Bazı canlılarda yenilenme yeteneği, üreme amacıyla kullanılır. Planarya da bu canlılardan biridir. D seçeneği de doğru.
- Eşeyli üreme nedir? Eşeyli üreme, farklı iki ata canlıdan gelen genetik materyalin birleşmesiyle gerçekleşir. Bu olay genellikle döllenme ile olur ve yavrular ata canlılardan farklı genetik özelliklere sahip olur. Planaryanın üreme şekli ise eşeysiz üremedir. Bu nedenle C seçeneği yanlıştır.
Unutma, eşeysiz üreme çeşitlerinde (bölünme, tomurcuklanma, rejenerasyon vb.) genetik çeşitlilik olmazken, eşeyli üremede genetik çeşitlilik sağlanır. Bu, canlıların çevreye uyum yeteneklerini artırır.
Cevap C seçeneğidir.
