Osmanlı Devleti'nin Trablusgarp Savaşı sonunda imzaladığı Uşi Antlaşması ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
A) Osmanlı Devleti'nin Kuzey Afrika'daki son toprağını kaybetmesiSevgili öğrenciler, bu soruda Osmanlı Devleti'nin yakın tarihindeki önemli bir dönüm noktası olan Trablusgarp Savaşı ve ardından imzalanan Uşi Antlaşması'nın sonuçlarını doğru bir şekilde değerlendirmemiz isteniyor. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyerek doğru cevaba ulaşalım:
Trablusgarp (bugünkü Libya), Osmanlı Devleti'nin Kuzey Afrika'daki son toprağıydı. İtalya, bu topraklara göz dikmiş ve 1911'de Trablusgarp Savaşı'nı başlatmıştı. Savaş sonunda imzalanan Uşi Antlaşması (1912) ile Osmanlı Devleti, Trablusgarp ve Bingazi'yi İtalya'ya bırakmak zorunda kaldı. Bu durum, Osmanlı'nın Kuzey Afrika'daki varlığına tamamen son verdi. Dolayısıyla bu ifade doğrudur.
Uşi Antlaşması'na göre, İtalya işgal ettiği On İki Ada'yı (Rodos ve çevresindeki adalar) Osmanlı Devleti Trablusgarp'tan askerlerini çektiğinde geri verecekti. Ancak Balkan Savaşları'nın patlak vermesi üzerine İtalya, adaları stratejik bir bahane ile elinde tutmaya devam etti ve bir daha geri vermedi. Yani antlaşma, adaların "kesin olarak" İtalya'ya bırakılmasını öngörmüyordu, geçici bir işgal durumu söz konusuydu. Adaların kesin statüsü daha sonraki antlaşmalarla (özellikle Lozan Antlaşması ile İtalya'ya bırakılması, II. Dünya Savaşı sonrası ise Yunanistan'a geçmesi) belirlenmiştir. Bu nedenle bu ifade tam olarak doğru değildir.
Boğazlar (Çanakkale ve İstanbul Boğazları) üzerindeki uluslararası kontrol meselesi, özellikle I. Dünya Savaşı sonrasında ve Lozan Antlaşması sürecinde gündeme gelmiş ve Montrö Boğazlar Sözleşmesi ile Türkiye lehine çözülmüştür. Uşi Antlaşması'nın ana konusu Trablusgarp ve Ege Adaları'ydı, Boğazlar üzerinde uluslararası bir kontrol kurulması bu antlaşmanın maddeleri arasında yer almamaktadır. Bu nedenle bu ifade yanlıştır.
Uşi Antlaşması'nda Osmanlı Devleti'nin İtalya'ya savaş tazminatı ödemesi gibi bir madde bulunmamaktadır. Aksine, İtalya, Trablusgarp ve Bingazi'nin Osmanlı Devleti'ne ait olduğu dönemdeki borçların bir kısmını üstlenmeyi kabul etmiştir. Bu, savaş tazminatından farklı bir durumdur. Bu nedenle bu ifade yanlıştır.
Yukarıdaki değerlendirmeler ışığında, Uşi Antlaşması'nın en önemli ve doğru sonucu, Osmanlı Devleti'nin Kuzey Afrika'daki son toprağı olan Trablusgarp'ı kaybetmesi ve böylece bu kıtadaki varlığının sona ermesidir.
Cevap A seçeneğidir.
