Sevgili öğrenciler,
Bu soruyu doğru yanıtlamak için, tohumların çimlenme ve ilk büyüme aşamalarında ne tür besinlere ihtiyaç duyduğunu ve verilen organik bileşiklerin bitkilerdeki temel rollerini anlamamız gerekiyor.
- Tohumlar ve Depo Besinler: Tohumlar, içerisinde barındırdıkları embriyonun (bitki taslağının) çimlenme ve topraktan dışarı çıkarak kendi fotosentezini yapmaya başlayana kadar ihtiyaç duyacağı enerji ve yapısal maddeleri depolar. Bu depolanan maddelere "depo besin" denir.
- A) Nişasta: Bitkilerde glikozun depolanmış şeklidir ve birçok tohumda (özellikle tahıllarda, örneğin buğday, mısır, pirinç) ana enerji kaynağı olarak bulunur. Çimlenme sırasında nişasta, enzimler aracılığıyla glikoza parçalanarak embriyoya enerji sağlar. Dolayısıyla nişasta bir depo besinidir.
- B) Protein: Tohumlarda önemli bir depo besinidir. Özellikle baklagiller (fasulye, mercimek, nohut) protein açısından çok zengindir. Çimlenme sırasında bu proteinler amino asitlere ayrılarak yeni hücrelerin, enzimlerin ve diğer proteinlerin yapımında kullanılır. Dolayısıyla protein de bir depo besinidir.
- D) Yağ (Lipit): Yüksek enerji yoğunluğuna sahip bir depo besinidir. Ayçiçeği, fındık, yer fıstığı, zeytin gibi birçok tohumda bol miktarda bulunur. Yağlar, karbonhidratlara göre birim kütle başına daha fazla enerji depoladıkları için, az yer kaplayarak çok enerji sağlamaları avantajlıdır. Dolayısıyla yağ da bir depo besinidir.
- C) Selüloz: Bitki hücre duvarlarının temel yapısal bileşenidir. Bitkilere sağlamlık, destek ve şekil verir. Selüloz, karmaşık bir karbonhidrat olmasına rağmen, bitkiler tarafından enerji depolamak için kullanılmaz ve çimlenen tohum tarafından enerji kaynağı olarak kolayca parçalanamaz. İnsanlar ve birçok hayvan da selülozu sindiremez. Bu nedenle, selüloz bir depo besini değil, bir yapısal maddedir.
Bu bilgiler ışığında, tohumlarda depo besin olarak bulunmayan madde selülozdur çünkü selüloz yapısal bir polisakkarittir ve enerji depolama amacıyla kullanılmaz.
Cevap C seçeneğidir.
