Bir öğrenci, "Biyolojik yasalar fiziksel yasalardan farklı olarak sadece canlılar dünyasında geçerlidir." demiştir.
Bu öğrencinin ifadesi dikkate alındığında, aşağıdaki yargılardan hangisi biyolojik bir yasaya örnek oluşturur?
A) Yer çekimi kuvveti
B) Suyun kaldırma kuvveti
C) Fotosentez olayı
D) Basınç denge prensibi
Sevgili öğrenciler, bu soruyu çözmek için öncelikle öğrencinin ifadesini çok iyi anlamamız gerekiyor. Öğrenci, "Biyolojik yasalar fiziksel yasalardan farklı olarak sadece canlılar dünyasında geçerlidir." diyerek, biyolojik bir yasanın temel özelliğini tanımlamıştır: Sadece canlı organizmalarda gözlemlenen veya onlar için geçerli olan bir durum.
Şimdi seçenekleri bu tanıma göre inceleyelim:
- A) Yer çekimi kuvveti: Yer çekimi, Dünya üzerindeki her şeyi etkileyen evrensel bir fizik yasasıdır. Canlılar da cansızlar da yer çekiminden etkilenir. Örneğin, düşen bir elma da bir taş da yer çekimi nedeniyle yere düşer. Bu nedenle, sadece canlılara özgü değildir.
- B) Suyun kaldırma kuvveti: Suyun kaldırma kuvveti (Arşimet prensibi), suya batan veya yüzen her cisim için geçerli olan bir fizik yasasıdır. Bir gemi de bir balık da suyun kaldırma kuvvetinden faydalanır. Bu da sadece canlılara özgü değildir.
- C) Fotosentez olayı: Fotosentez, bitkiler, algler ve bazı bakteriler gibi canlı organizmaların güneş ışığını kullanarak kendi besinlerini üretme sürecidir. Bu karmaşık kimyasal ve biyolojik süreç, cansız maddelerde kendiliğinden gerçekleşmez; sadece canlı hücrelerdeki özel yapılar (kloroplastlar) sayesinde mümkün olur. Dolayısıyla, fotosentez sadece canlılar dünyasında geçerli olan biyolojik bir olaydır.
- D) Basınç denge prensibi: Basınç denge prensibi, fiziksel bir yasadır ve sıvılar veya gazlar gibi akışkanların davranışlarını açıklar. Örneğin, bir hidrolik sistemde veya bir balonun içindeki havada da bu prensip geçerlidir. Canlıların vücudundaki kan basıncı gibi durumlarda da etkili olsa da, prensibin kendisi sadece canlılara özgü değildir.
Bu değerlendirmeler sonucunda, sadece canlı organizmalara özgü olan ve cansız dünyada benzeri bulunmayan tek seçenek fotosentez olayıdır. Bu da onu biyolojik bir yasaya örnek yapar.
Cevap C seçeneğidir.
