Avrupa'da 11. yüzyılda nüfusun hızla artması, toprakların miras yoluyla bölünmesi ve soyluların ikinci, üçüncü oğullarına toprak kalmaması gibi faktörler aşağıdakilerden hangisinin sosyal nedenleri arasında gösterilebilir?
A) Coğrafi Keşifler
B) Haçlı Seferleri
C) Sanayi Devrimi
D) Rönesans Hareketleri
Sevgili öğrenciler, bu soruda Avrupa'da 11. yüzyılda yaşanan bazı önemli sosyal ve demografik değişimlerin hangi tarihi olayın sosyal nedenleri arasında gösterilebileceği sorulmaktadır. Soruda belirtilen faktörleri tek tek inceleyelim:
- Nüfusun hızla artması: 11. yüzyılda Avrupa'da tarımsal üretimdeki gelişmeler ve göreceli barış ortamı sayesinde nüfus önemli ölçüde artmıştır. Artan nüfus, mevcut topraklarda bir baskı oluşturmuş ve yeni yaşam alanları ile kaynak arayışını tetiklemiştir.
- Toprakların miras yoluyla bölünmesi: Feodal sistemde topraklar genellikle miras yoluyla babadan oğula geçerdi. Ancak bu durum, her nesilde toprakların daha küçük parçalara bölünmesine yol açarak verimliliği düşürebiliyor ve geçim sıkıntısı yaratabiliyordu.
- Soyluların ikinci, üçüncü oğullarına toprak kalmaması: Özellikle soylu ailelerde, miras sistemleri genellikle en büyük oğula (primogeniture) odaklanırdı. Bu durum, ailenin diğer oğullarının topraksız kalmasına, dolayısıyla geçim kaynaklarından ve sosyal statülerinden mahrum kalmalarına neden oluyordu. Bu kişiler, kendilerine yeni bir gelecek ve zenginlik arayışı içindeydiler.
Şimdi seçenekleri bu bilgiler ışığında değerlendirelim:
- A) Coğrafi Keşifler: Bu keşifler genellikle 15. ve 16. yüzyıllarda gerçekleşmiştir. Temel nedenleri yeni ticaret yolları bulma, değerli madenlere ulaşma ve Hristiyanlığı yayma isteğidir. 11. yüzyılın sosyal sorunlarıyla doğrudan ilişkili değildir.
- B) Haçlı Seferleri: 11. yüzyılın sonlarında başlayan Haçlı Seferleri, soruda belirtilen tüm sosyal nedenlerle yakından ilişkilidir. Papa'nın çağrısı, Doğu'da yeni topraklar, zenginlik ve macera vaadi, topraksız kalan soylu oğulları, şövalyeler ve artan nüfusun bir kısmını bu seferlere katılmaya teşvik etmiştir. Kutsal Toprakları kurtarma dini amacı, bu sosyal ve ekonomik motivasyonlarla birleşmiştir.
- C) Sanayi Devrimi: Bu devrim 18. yüzyılın sonları ve 19. yüzyılda gerçekleşmiştir. Temel nedenleri bilimsel ve teknolojik gelişmeler, sermaye birikimi ve kömür gibi enerji kaynaklarının bulunmasıdır. 11. yüzyıl ile zaman ve nedenler açısından uyumsuzdur.
- D) Rönesans Hareketleri: Rönesans, 14. yüzyılda başlayıp 17. yüzyıla kadar süren bir sanat, bilim ve kültür hareketidir. Temel nedenleri Antik Yunan ve Roma kültürüne duyulan ilgi, ticaretin gelişmesiyle zenginleşen şehirler ve matbaanın icadıdır. 11. yüzyılın sosyal sorunlarıyla doğrudan bağlantılı değildir.
Yukarıdaki açıklamalar ışığında, 11. yüzyılda Avrupa'da yaşanan nüfus artışı, toprak sıkıntısı ve soylu oğullarının topraksız kalması gibi faktörler, Haçlı Seferleri'nin önemli sosyal nedenleri arasında yer almaktadır. Bu seferler, hem dini bir amaca hizmet etmiş hem de Avrupa'daki sosyal ve ekonomik gerilimleri hafifletmek için bir çıkış yolu sunmuştur.
Cevap B seçeneğidir.
