İbrahim Müteferrika Matbaası ve İlk Basılan Eserler
Sevgili öğrenciler, bu soruda Osmanlı İmparatorluğu'nda kurulan ilk matbaada basılan eserler hakkında bilgi sahibi olmanız bekleniyor. İbrahim Müteferrika tarafından Damat İbrahim Paşa döneminde kurulan bu matbaa, Osmanlı kültür ve bilim hayatında önemli bir dönüm noktasıdır. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
-
A) Vankulu Lügati: Bu eser, İbrahim Müteferrika Matbaası'nda basılan ilk kitaptır (1729). Vankulu Mehmet Efendi'nin Arapça-Türkçe sözlüğü olan "Sıhah-ı Cevheri"nin tercümesidir. Dolayısıyla, ilk basılan kitaplar arasında yer alır.
-
B) Tarih-i Hind-i Garbi: Bu eser, Katip Çelebi'nin coğrafya ve tarih alanındaki önemli eserlerinden biridir ve İbrahim Müteferrika Matbaası'nda basılan ilk kitaplar arasında yer alır (1730). "Tarih-i Seyyah" olarak da bilinir.
-
C) Divan-ı Lügati't-Türk: Kaşgarlı Mahmut tarafından 11. yüzyılda yazılmış, Türk dilinin ilk ve en kapsamlı sözlüğü olan bu eser, İbrahim Müteferrika döneminde bilinmemekteydi. Eserin tek nüshası 20. yüzyılın başlarında bulunmuş ve ilk baskısı 1917 yılında yapılmıştır. Dolayısıyla, İbrahim Müteferrika Matbaası'nda basılan ilk kitaplar arasında yer alması mümkün değildir.
-
D) Kitab-ı Bahriye: Piri Reis tarafından 16. yüzyılda yazılmış, denizcilik ve coğrafya alanında önemli bir eserdir. İçerisinde Akdeniz'in kıyıları, adaları ve limanları hakkında detaylı bilgiler ve haritalar bulunur. Bu eser, İbrahim Müteferrika döneminde bilinen ve mevcut bir el yazması olmasına rağmen, matbaada basılan ilk eserler arasında yer almamıştır. Matbaanın ilk dönemlerinde daha çok tarih, coğrafya ve sözlük gibi genel bilimsel eserlere ağırlık verilmiştir.
Yukarıdaki açıklamalara göre, Vankulu Lügati ve Tarih-i Hind-i Garbi matbaanın ilk ürünlerindendir. Divan-ı Lügati't-Türk ise matbaanın kurulduğu dönemde henüz keşfedilmemiş bir eserdi. Kitab-ı Bahriye ise bilinen bir eser olmasına rağmen, İbrahim Müteferrika'nın ilk basım tercihleri arasında yer almamıştır.
Cevap D seçeneğidir.
