Mekansal verilerin haritaya aktarılması 9. sınıf coğrafya Test 2

İki merkez arasındaki gerçek uzaklık 120 km'dir. Bu uzaklık haritada 8 cm olarak gösterildiğine göre, haritanın ölçeği aşağıdakilerden hangisidir?

A) 1/150.000
B) 1/1.500.000
C) 1/15.000.000
D) 1/150.000.000

Merhaba sevgili öğrenciler, bu soruda harita ölçeği hesaplamayı öğreneceğiz. Harita ölçeği, haritadaki bir mesafenin gerçekteki karşılığına oranını gösterir. Haydi adım adım bu soruyu çözelim!

• Adım 1: Ölçek Formülünü Hatırlayalım

  Harita ölçeği, harita üzerindeki uzunluğun, gerçekteki uzunluğa oranıdır. Bu oranı genellikle $1:X$ şeklinde ifade ederiz. Formülümüz şöyledir:

  Ölçek = $rac{\text{Harita Uzunluğu}}{\text{Gerçek Uzunluk}}$

• Adım 2: Birimleri Eşitleyelim

  Soruda harita uzunluğu santimetre (cm), gerçek uzunluk ise kilometre (km) olarak verilmiş. Ölçek hesaplarken, bu iki uzunluğun birimlerinin aynı olması çok önemlidir. Genellikle, gerçek uzunluğu santimetreye çeviririz.

  • 1 kilometre (km) = 1000 metre (m)
  • 1 metre (m) = 100 santimetre (cm)
  • O zaman, 1 km = $1000 \times 100 \text{ cm} = 100.000 \text{ cm}$
• Adım 3: Gerçek Uzunluğu Santimetreye Çevirelim

  Bize verilen gerçek uzaklık 120 km idi. Şimdi bunu santimetreye çevirelim:

  $120 \text{ km} = 120 \times 100.000 \text{ cm} = 12.000.000 \text{ cm}$

• Adım 4: Ölçeği Hesaplayalım

  Şimdi elimizdeki değerleri ölçek formülüne yerleştirelim:

  • Harita Uzunluğu = 8 cm
  • Gerçek Uzunluk = 12.000.000 cm

  Ölçek = $rac{8 \text{ cm}}{12.000.000 \text{ cm}}$

  Bu oranı sadeleştirmemiz gerekiyor. Hem payı (8) hem de paydayı (12.000.000) 8'e bölelim:

  • $8 \div 8 = 1$
  • $12.000.000 \div 8 = 1.500.000$

  Yani, haritanın ölçeği $rac{1}{1.500.000}$ veya $1:1.500.000$ olarak bulunur.

• Adım 5: Seçeneklerle Karşılaştıralım

  Bulduğumuz ölçek $1/1.500.000$ seçeneği ile eşleşmektedir.

Cevap B seçeneğidir.