Ahmet, sınavda yanındaki arkadaşının kopya çektiğini görüyor. Öğretmeni soruları cevaplarken arkadaşının doğru yaptığını fark ediyor. Ahmet'in bu durumda doğruyu söylemesi aşağıdaki ayetlerden hangisiyle daha doğrudan ilişkilidir?
A) "Ey iman edenler! Allah'tan korkun ve doğru söz söyleyin." (Ahzâb 70)
B) "Şüphesiz namaz, hayâsızlıktan ve kötülükten alıkoyar." (Ankebût 45)
C) "Sabredenlere ecirleri hesapsız ödenecektir." (Zümer 10)
D) "Muhakkak ki Allah, adaleti ve ihsanı emreder." (Nahl 90)
Sevgili öğrenciler, bu soru, ahlaki bir ikilemle karşılaştığımızda İslam dininin bize hangi yolu gösterdiğini anlamamızı istiyor. Ahmet'in durumu, dürüstlük ve doğruyu söyleme sorumluluğuyla ilgilidir. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
-
Ahmet'in Durumu: Ahmet, arkadaşının kopya çektiğini görüyor ve bu durumun haksız bir rekabete yol açtığını fark ediyor. Bu durumda Ahmet'in yapması gereken, gördüğü yanlışı yetkiliye bildirmek, yani doğruyu söylemektir.
-
A) "Ey iman edenler! Allah'tan korkun ve doğru söz söyleyin." (Ahzâb 70)
- Bu ayet, müminlere Allah'tan sakınmalarını ve her durumda doğru sözlü olmalarını emretmektedir. "Doğru söz söyleyin" ifadesi, Ahmet'in kopya çekme olayını gördüğünde yapması gereken eylemi, yani durumu olduğu gibi anlatmasını doğrudan ifade eder. Allah'tan korkmak, O'nun emirlerine uymak ve yalan söylemekten, haksızlığa göz yummaktan kaçınmak anlamına gelir. Bu nedenle, Ahmet'in doğruyu söyleme sorumluluğu bu ayetle birebir örtüşmektedir.
-
B) "Şüphesiz namaz, hayâsızlıktan ve kötülükten alıkoyar." (Ankebût 45)
- Bu ayet, namaz ibadetinin insanı kötü davranışlardan ve günahlardan uzaklaştıran genel bir koruyucu etkisi olduğunu belirtir. Kopya çekmek bir kötülüktür ve namaz kılan bir kişi bundan uzak durmaya çalışır. Ancak bu ayet, Ahmet'in gördüğü bir yanlışı "söylemesi" gerektiği yönünde doğrudan bir emir içermez; daha çok namazın genel ahlaki etkisinden bahseder.
-
C) "Sabredenlere ecirleri hesapsız ödenecektir." (Zümer 10)
- Bu ayet, sabrın faziletini ve sabredenlerin büyük mükafatlara nail olacağını vurgular. Ahmet'in bu durumu bildirmesi belki zor bir karar olabilir ve sabır gerektirebilir, ancak ayet doğrudan "doğruyu söyle" emrini vermez; sabır erdemine odaklanır.
-
D) "Muhakkak ki Allah, adaleti ve ihsanı emreder." (Nahl 90)
- Bu ayet, Allah'ın adaleti ve iyiliği emrettiğini belirtir. Kopya çekmek adaletsiz bir davranıştır ve bunu bildirmek adaletin yerine gelmesine yardımcı olur. Dolayısıyla bu ayet de konuyla ilişkilidir. Ancak "doğru söz söylemek" adaletin bir parçası olsa da, A seçeneğindeki ayet "doğru söz söyleyin" ifadesiyle Ahmet'in yapması gereken eylemi çok daha doğrudan ve spesifik bir şekilde belirtmektedir. Adalet daha geniş bir kavramdır, doğru söz söylemek ise bu adaletin sağlanmasında atılacak somut bir adımdır.
Yukarıdaki açıklamaları göz önünde bulundurduğumuzda, Ahmet'in sınavda gördüğü kopya çekme olayını bildirmesi, yani doğruyu söylemesi gerektiği sorumluluğu, "Ey iman edenler! Allah'tan korkun ve doğru söz söyleyin." ayetiyle en doğrudan ve açık şekilde ilişkilidir. Bu ayet, müminlere her durumda dürüst ve doğru sözlü olma emrini verir.
Cevap A seçeneğidir.