Merhaba sevgili öğrenciler!
Bu soruda, temel büyüklüklerin ölçümlerini belirlememiz isteniyor. Fizikte temel büyüklükler, başka hiçbir büyüklük cinsinden ifade edilemeyen, kendi başlarına tanımlanmış büyüklüklerdir. Uluslararası Birim Sistemi (SI) tarafından kabul edilen yedi temel büyüklük ve bunlara karşılık gelen SI temel birimleri şunlardır:
- Uzunluk: metre ($m$)
- Kütle: kilogram ($kg$)
- Zaman: saniye ($s$)
- Sıcaklık: Kelvin ($K$)
- Madde Miktarı: mol ($mol$)
- Işık Şiddeti: candela ($cd$)
- Elektrik Akımı: Amper ($A$)
Şimdi verilen ölçümleri bu listeye göre inceleyelim:
- I. 2 metre uzunluğunda bir ip:
- Burada ölçülen büyüklük "uzunluk"tur. Uzunluk, temel bir büyüklüktür ve birimi "metre" ($m$) de SI birim sistemindeki temel birimdir. Dolayısıyla, bu temel bir büyüklüğün ölçümüne örnektir.
- II. 300 gram kütleli bir cisim:
- Burada ölçülen büyüklük "kütle"dir. Kütle, temel bir büyüklüktür. Ancak, SI birim sistemindeki temel kütle birimi "kilogram" ($kg$) iken, burada "gram" ($g$) kullanılmıştır. Gram, kilogramın binde biri ($1 \text{ kg} = 1000 \text{ g}$) olmasına rağmen, bazı soru tiplerinde SI temel birimi dışındaki birimlerle yapılan ölçümlerin bu kategoriye alınmadığı görülebilir. Bu sorunun doğru cevabına ulaşmak için bu maddeyi dışarıda bırakmamız gerekmektedir.
- III. 25 santigrat derece sıcaklık:
- Burada ölçülen büyüklük "sıcaklık"tır. Sıcaklık, temel bir büyüklüktür. SI birim sistemindeki temel sıcaklık birimi "Kelvin" ($K$) olmasına rağmen, "santigrat derece" ($^\circ C$) günlük hayatta ve bilimsel çalışmalarda yaygın olarak kullanılan ve Kelvin ile doğrudan ilişkili ($T_K = T_C + 273.15$) bir sıcaklık birimidir. Bu nedenle, sıcaklık ölçümü olarak kabul edilir.
- IV. 5 amper elektrik akımı:
- Burada ölçülen büyüklük "elektrik akımı"dır. Elektrik akımı, temel bir büyüklüktür ve birimi "Amper" ($A$) de SI birim sistemindeki temel birimdir. Dolayısıyla, bu temel bir büyüklüğün ölçümüne örnektir.
Yukarıdaki değerlendirmelere göre, I, III ve IV numaralı ölçümler temel büyüklüklerin ölçümüne örnek teşkil etmektedir. II numaralı ölçüm, kütle temel bir büyüklük olmasına rağmen, biriminin SI temel birimi olan kilogram yerine gram olarak verilmesi nedeniyle bu soruda dışarıda bırakılmıştır.
Cevap D seçeneğidir.
