Bir deneyde, aynı tür iki bitkiden birisi güneş ışığı alan ortamda, diğeri ise karanlık ortamda büyütülmüştür. Güneş ışığı alan bitkinin yeşil renkli, sağlıklı ve uzun boylu olduğu; karanlık ortamdaki bitkinin ise sarımsı renkli, cılız ve kısa boylu olduğu gözlemlenmiştir.
Bu gözlemlere dayanarak aşağıdaki yorumlardan hangisi yapılamaz?
A) Işık, bitkilerde klorofil sentezi için gereklidir
B) Fotosentez için ışık temel faktörlerden biridir
C) Bitki büyümesi ışığa bağlı değildir
D) Işık, bitkilerde renk pigmentlerinin oluşumunu etkiler
Bu soruyu çözmek için öncelikle deneydeki gözlemleri dikkatlice inceleyelim ve her bir seçeneği bu gözlemler ışığında değerlendirelim.
- A) Işık, bitkilerde klorofil sentezi için gereklidir: Güneş ışığı alan bitki yeşil renkli olduğuna göre, klorofil pigmenti üretimi gerçekleşmiş demektir. Karanlık ortamdaki bitki ise sarımsı renkli olduğuna göre, klorofil üretimi yeterli olmamış. Bu durum, ışığın klorofil sentezi için gerekli olduğunu destekler.
- B) Fotosentez için ışık temel faktörlerden biridir: Güneş ışığı alan bitki sağlıklı ve uzun boylu, yani fotosentez yaparak besin üretmiş ve büyümüş. Karanlık ortamdaki bitki ise cılız ve kısa boylu, yani fotosentez yapamamış ve yeterince büyüyememiş. Bu durum, ışığın fotosentez için temel bir faktör olduğunu gösterir.
- C) Bitki büyümesi ışığa bağlı değildir: Deneyde güneş ışığı alan bitkinin daha iyi geliştiği açıkça görülüyor. Karanlık ortamdaki bitkinin gelişimi ise ışık alan bitkiye göre çok daha zayıf. Bu durum, bitki büyümesinin ışığa bağlı olduğunu gösterir. Dolayısıyla bu ifade doğru olamaz.
- D) Işık, bitkilerde renk pigmentlerinin oluşumunu etkiler: Güneş ışığı alan bitkinin yeşil olması ve karanlık ortamdaki bitkinin sarımsı olması, ışığın renk pigmentlerinin oluşumunu etkilediğini gösterir. Klorofil pigmenti, bitkiye yeşil rengini veren temel pigmenttir ve ışık varlığında daha fazla üretilir.
Sonuç olarak, C seçeneği deneydeki gözlemlerle çelişmektedir. Bitki büyümesi ışığa bağlıdır, ifadesi doğrudur. Bu nedenle, yapılamaz yorum C seçeneğidir.
Cevap C seçeneğidir.
