Duyun-u Umumiye (Genel Borçlar İdaresi) nedir Test 2

Düyun-u Umumiye İdaresi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

A) Osmanlı Devleti'nin iflasını resmen ilan etmesi sonucu kurulmuştur
B) İdarede Osmanlı, İngiliz, Fransız, Alman, Avusturyalı, İtalyan temsilciler bulunuyordu
C) Türkiye Cumhuriyeti'nin kurulmasıyla hemen kaldırılmıştır
D) Osmanlı Devleti'nin ekonomik kaynaklarının önemli bir kısmını kontrol altına almıştır

Sevgili öğrenciler, Düyun-u Umumiye İdaresi, Osmanlı Devleti'nin ekonomik tarihinde önemli bir yere sahip olan ve devletin egemenliğini ciddi şekilde kısıtlayan bir kurumdur. Bu soruda, bu idare ile ilgili verilen ifadelerden hangisinin yanlış olduğunu bulmamız isteniyor. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:

• A) Osmanlı Devleti'nin iflasını resmen ilan etmesi sonucu kurulmuştur

  Bu ifade doğrudur. Osmanlı Devleti, 1875 yılında mali sıkıntılar nedeniyle dış borçlarını ödeyemeyeceğini ilan ederek moratoryum (borç erteleme) kararı almıştır. Bu durum, alacaklı devletlerin baskısıyla 1881 yılında Muharrem Kararnamesi'nin yayımlanmasına ve Düyun-u Umumiye İdaresi'nin kurulmasına yol açmıştır. Yani, Osmanlı'nın iflası bu idarenin kurulmasının temel nedenidir.

• B) İdarede Osmanlı, İngiliz, Fransız, Alman, Avusturyalı, İtalyan temsilciler bulunuyordu

  Bu ifade doğrudur. Düyun-u Umumiye İdaresi, Osmanlı Devleti'nin dış borçlarını tahsil etmek amacıyla kurulduğu için, alacaklı devletlerin temsilcilerinden oluşuyordu. Başlıca alacaklı devletler İngiltere, Fransa, Almanya, Avusturya ve İtalya idi. Osmanlı Devleti de idarede temsilci bulunduruyordu ancak karar mekanizmasında etkisi sınırlıydı.

• C) Türkiye Cumhuriyeti'nin kurulmasıyla hemen kaldırılmıştır

  Bu ifade yanlıştır. Düyun-u Umumiye İdaresi, Türkiye Cumhuriyeti'nin kurulmasıyla birlikte hemen kaldırılmamıştır. Lozan Barış Antlaşması (1923) ile Osmanlı borçları yeniden yapılandırılmış ve Türkiye Cumhuriyeti ile Osmanlı'dan ayrılan diğer devletler arasında paylaştırılmıştır. Düyun-u Umumiye İdaresi, bu borçların tahsilatını ve ödemelerin takibini 1954 yılına kadar sürdürmüştür. Yani, Cumhuriyet'in ilk yıllarında da varlığını devam ettirmiştir.

• D) Osmanlı Devleti'nin ekonomik kaynaklarının önemli bir kısmını kontrol altına almıştır

  Bu ifade doğrudur. Düyun-u Umumiye İdaresi, Osmanlı Devleti'nin tuz, tütün, alkollü içkiler (rüsum-u sitte), pul, balıkçılık gibi önemli gelir kaynaklarını doğrudan kontrol altına alarak bu gelirleri borç ödemeleri için toplamıştır. Bu durum, Osmanlı Devleti'nin mali bağımsızlığını büyük ölçüde kaybetmesine ve ekonomik egemenliğinin kısıtlanmasına neden olmuştur.

Yukarıdaki açıklamalardan da anlaşılacağı üzere, Düyun-u Umumiye İdaresi'nin Türkiye Cumhuriyeti'nin kurulmasıyla hemen kaldırıldığı ifadesi yanlıştır. İdare, borçların ödenmesi tamamlanana kadar varlığını sürdürmüştür.

Cevap C seçeneğidir.