Rutherford'un atom modeli ile ilgili aşağıdaki grafiklerden hangisi doğru bir şekilde alfa parçacıklarının saçılma açılarının dağılımını göstermektedir? (Grafikte x-ekseni saçılma açısı, y-ekseni parçacık sayısıdır)
A) Çoğu parçacığın küçük açılarla saçıldığı, çok azının büyük açılarla saçıldığı bir grafikRutherford'un altın folyo deneyi, atomun yapısını anlamamızda çığır açan bir deneydir. Bu deneyde, alfa parçacıkları (pozitif yüklü helyum çekirdekleri) ince bir altın folyoya gönderilmiştir. Deneyin amacı, alfa parçacıklarının atomlarla nasıl etkileştiğini gözlemlemekti.
Thomson'un "üzümlü kek" modeline göre, atomun pozitif yükü ve kütlesi atomun her yerine eşit dağılmış olmalıydı. Bu durumda, pozitif yüklü alfa parçacıklarının çoğu, atomdan geçerken sadece küçük sapmalarla karşılaşması bekleniyordu.
Ancak, Rutherford ve ekibi şaşırtıcı sonuçlar elde etti:
1. Alfa parçacıklarının büyük çoğunluğu (yaklaşık %99.9'u) altın folyodan neredeyse hiç sapmadan veya çok küçük açılarla saparak geçti. Bu, atomun büyük bir kısmının boşluk olduğunu gösteriyordu.
2. Çok az sayıda alfa parçacığı küçük açılarla saptı.
3. Daha da az sayıda (yaklaşık 8000'de 1) alfa parçacığı büyük açılarla (90 dereceden fazla) saptı, hatta bazıları geri yansıdı. Bu durum, alfa parçacıklarının atom içinde çok yoğun, pozitif yüklü ve küçük bir bölgeye (çekirdek) çarptığını gösterdi.
Yukarıdaki gözlemler, saçılma açılarının dağılımının belirli bir deseni takip ettiğini ortaya koyar:
1. En yüksek parçacık sayısı, en küçük saçılma açılarında (0 dereceye yakın) gözlenir.
2. Saçılma açısı arttıkça, o açıyla saçılan parçacık sayısı hızla azalır.
3. Çok büyük açılarla saçılan parçacık sayısı ise yok denecek kadar azdır.
Verilen grafik seçeneklerini Rutherford deneyinin sonuçlarıyla karşılaştıralım:
A) Çoğu parçacığın küçük açılarla saçıldığı, çok azının büyük açılarla saçıldığı bir grafik: Bu tanım, Rutherford deneyinin gözlemleriyle tamamen uyumludur. Grafikte, x-ekseni (saçılma açısı) arttıkça y-ekseni (parçacık sayısı) hızla düşen bir eğri görülmelidir.
B) Tüm parçacıkların aynı açıyla saçıldığı bir grafik: Bu, deney sonuçlarıyla çelişir. Parçacıklar farklı açılarla saçılmıştır.
C) Parçacıkların rastgele açılarla saçıldığı düzgün dağılımlı bir grafik: Bu da doğru değildir. Dağılım rastgele ve düzgün değil, küçük açılara doğru yoğunlaşmıştır.
D) Çoğu parçacığın büyük açılarla saçıldığı bir grafik: Bu, deneyin tam tersi bir durumu ifade eder ve yanlıştır.
Bu nedenle, Rutherford'un atom modeli ve alfa parçacıklarının saçılma deneyinin sonuçlarını doğru bir şekilde gösteren grafik, çoğu parçacığın küçük açılarla saçıldığı ve saçılma açısı arttıkça parçacık sayısının azaldığı bir grafiktir.
Cevap A seçeneğidir.
