11. Sınıf Edebiyat 1. Dönem 2. Yazılı 5. Senaryo Testleri
Divan Edebiyatı Nazım Biçimleri 📜
Gazel: Aşk, şarap gibi konuları işleyen, beyitlerle yazılan nazım biçimidir. Kafiye düzeni aa, ba, ca, da, ea şeklindedir.
Kaside: Bir kişiyi övmek amacıyla yazılan, uzun nazım biçimidir. Bölümleri vardır: Nesib (giriş), Girizgah, Methiye (övgü), Fahriye (şairin kendini övmesi), Tegazzül (gazel bölümü), Dua.
Mesnevi: Her beyti kendi içinde kafiyeli olan, uzun hikayeler anlatmak için kullanılan nazım biçimidir. Aşk, savaş, dini konular işlenebilir. Örnek: Leyla ile Mecnun.
Müstezat: Gazelin özel bir şeklidir. Her mısranın sonuna kısa bir mısra eklenir.
Şarkı: Bestelenmek için yazılan, genellikle aşk konusunu işleyen nazım biçimidir. Dörtlüklerden oluşur.
Terbi: Bir gazelin her beytinin üstüne aynı vezin ve kafiyede iki mısra eklenerek oluşturulan nazım biçimidir.
Semai: Koşmaya benzer, ancak 8'li hece ölçüsüyle yazılır.
Varsağı: Güney Anadolu'da yaşayan Varsak Türklerinin özel ezgisiyle söylenen, yiğitçe bir edayla yazılan nazım biçimidir.
Destan: Toplumları derinden etkileyen olayları (savaş, göç, doğal afet) anlatan uzun manzum eserlerdir.
Edebi Sanatlar (Söz Sanatları) ✨
Teşbih (Benzetme): İki farklı şey arasında ortak bir özellikten yola çıkarak yapılan benzetmedir. Örnek: "Aslan gibi güçlü."
İstiare (Eğretileme): Benzetmenin temel unsurlarından birinin (benzeyen veya benzetilen) söylenmeyip diğerinin söylenmesidir. Açık istiare ve kapalı istiare olmak üzere ikiye ayrılır.
Mecaz-ı Mürsel (Ad Aktarması): Bir sözün, ilgili olduğu başka bir söz yerine kullanılmasıdır. Örnek: "Ocak kaynıyor." (Ocak yerine tencere kastediliyor.)
Teşhis (Kişileştirme): İnsan dışındaki varlıklara insana ait özellikler verilmesidir. Örnek: "Güneş bize gülümsüyordu."
İntak (Konuşturma): İnsan dışındaki varlıkları konuşturma sanatıdır.
Tevriye (İki Anlamlılık): Bir sözün hem yakın hem de uzak anlamını düşündürecek şekilde kullanılmasıdır.
Tecahülüarif (Bilmezden Gelme): Bilinen bir gerçeği bilmezden gelme sanatıdır.
Hüsnütalil (Güzel Sebebe Bağlama): Bir olayın gerçek nedenini bırakıp, daha güzel ve hayali bir nedene bağlama sanatıdır.
Kinaye (Değinme): Bir sözü, tersini kastederek kullanma sanatıdır.
Söz Sanatları ile İlgili Örnekler 💡
Teşbih: "Saçları gece gibi siyahtı."
İstiare: "Ufukta bir alev belirdi." (Açık istiare: Asker kastediliyor)
Mecaz-ı Mürsel: "Bütün sınıf ayağa kalktı." (Sınıf yerine öğrenciler kastediliyor)
