Soru:
"Masanın üzerindeki kitapları topladı, yerlerine yerleştirdi." cümlesindeki bağımlı sıralılık ilişkisini ve ortak ögeleri adım adım gösteriniz.
Çözüm:
📖 Bu cümleyi detaylıca inceleyelim.
- ➡️ 1. Adım: Cümleleri Ayır
1. Cümle: "Masanın üzerindeki kitapları topladı."
2. Cümle: "(Onları) yerlerine yerleştirdi." (Nesne burada gizlidir)
- ➡️ 2. Adım: Ögeleri Belirle
- 1. Cümle: Özne: O (gizli), Nesne: masanın üzerindeki kitapları, Yüklem: topladı
- 2. Cümle: Özne: O (gizli), Nesne: onları (gizli, "kitapları"nın yerini tutar), Dolaylı Tümleç: yerlerine, Yüklem: yerleştirdi
- ➡️ 3. Adım: Ortak Ögeleri Bul
- Gizli Özne (O): Her iki cümlenin de öznesi aynı kişidir.
- Nesne: İkinci cümlenin nesnesi "onları", birinci cümlenin nesnesi olan "kitapları" ifadesine bağlıdır. Yani nesne de ortaktır.
✅ Sonuç: Bu cümle, birden fazla ortak ögeye (gizli özne ve nesne) sahip güçlü bir bağımlı sıralı cümle örneğidir.