Soru:
Talas Savaşı'nın Türk-İslam kültür tarihine yaptığı en somut katkılardan biri aşağıdakilerden hangisidir? Açıklayınız.
- A) Matbaanın Çin'den alınması
- B) Kâğıt üretim teknolojisinin İslam dünyasına ve oradan da Avrupa'ya yayılması
- C) Pusulanın yaygınlaşması
- D) Barutun savaşlarda kullanılmaya başlanması
Çözüm:
💡 Bu soru, savaşın dolaylı ama çok önemli bir kültürel sonucunu sorgulamaktadır.
- ➡️ Birinci Adım: Talas Savaşı'ndan sonra, savaş esirleri arasında bulunan Çinli kâğıt ustaları, Samarra ve Bağdat gibi İslam merkezlerine götürülmüştür.
- ➡️ İkinci Adım: Bu ustalar, kâğıt yapım tekniklerini İslam dünyasına öğretmiştir. İslam coğrafyasında kurulan kâğıt imalathaneleri, üretimi çok daha ucuza ve kitlesel hale getirmiştir.
- ➡️ Üçüncü Adım: Ucuz ve bol kâğıt, bilim, kültür ve idari işlerin hızla gelişmesini sağlamıştır. Daha sonra bu teknoloji Haçlı Seferleri ve İspanya (Endülüs) üzerinden Avrupa'ya geçmiştir.
- ➡️ Dördüncü Adım: Diğer seçenekler (matbaa, pusula, barut) da zamanla Çin'den Batı'ya geçmiştir ancak bunların yayılması doğrudan Talas Savaşı'na bağlanmaz. Kâğıdın yayılması ise bu savaşın en somut ve doğrudan kültürel mirasıdır.
✅ Doğru cevap B seçeneğidir. Talas Savaşı, kâğıt üretim teknolojisinin İslam dünyasına ve sonrasında tüm dünyaya yayılmasında bir dönüm noktası olmuştur.