Soru:
Bir öğretmen, geometri dersinde öğrencilerine bir karenin içine çizilmiş bir daire gösterir ve "Bu şekil size neyi ifade ediyor?" diye sorar. Öğrencilerden bazıları "iç içe geçmiş iki şekil", bazıları "daire ve karenin uyumu", bir diğeri ise "bir hedef tahtası" cevabını verir. Bu durum, Gestalt kuramının hangi temel ilkesi ile en iyi şekilde açıklanır?
Çözüm:
💡 Gestalt kuramı, bireylerin uyaranları bir bütün olarak algıladığını ve anlamlandırdığını savunur. Aynı uyaran farklı kişilerde farklı bütünler oluşturabilir.
- ➡️ Algıda Değişmezlik: Nesneleri farklı koşullarda bile aynı algılama eğilimidir. Bu soruda koşul değişikliği yok.
- ➡️ Şekil-Zemin İlişkisi: Bir nesneyi ön planda (şekil) veya arka planda (zemin) algılamaktır. Burada şekil ve zemin net değil, öğrenciler farklı yorumluyor.
- ➡️ Tamamlama (Kapatma): Eksik parçaları zihnin tamamlamasıdır. Burada eksik bir parça yok.
- ➡️ Algıda Seçicilik: Aynı uyaran kümesi içinden bireyin ihtiyaç, ilgi ve beklentilerine göre farklı ögeleri seçip ön plana çıkarmasıdır. Öğrenciler aynı şekle bakarak farklı anlamlar (hedef tahtası, uyum vb.) çıkarıyor. Bu, algıda seçiciliğe en uygun açıklamadır.
✅ Sonuç: Öğrencilerin aynı bütünü farklı yorumlamaları, Algıda Seçicilik ilkesi ile açıklanır.
