Soru:
"Yeni göreve başlayan müdür, tüm departmanlardaki işleyişi dikkatle inceleyerek her konuda ihtimam gösteriyordu. Bu sayede kısa sürede büyük bir düzen sağladı."
Yukarıdaki cümlede altı çizili kelime grubunun bağlamından hareketle anlamı aşağıdakilerden hangisidir?
A) Özen göstermek, dikkat etmek
B) Gerek duymak, istemek
C) Merak etmek, öğrenmek
D) Eleştirmek, sorgulamak
Doğru Cevap: A
✍️ Çözüm:Bu tür sorularda, anlamını bilmediğimiz kelime veya kelime grubunun geçtiği cümlenin tamamını dikkatlice okumalı ve diğer kelimelerle olan ilişkisine bakarak anlamı tahmin etmeye çalışmalıyız.
Cümlede, yeni göreve başlayan müdürün "tüm departmanlardaki işleyişi dikkatle inceleyerek" (yani özenle ve dikkatle bakarak) hareket ettiği belirtiliyor. Ardından, bu yaklaşım sayesinde "kısa sürede büyük bir düzen sağladığı" ifade ediliyor. Bir işte düzen sağlamak ve dikkatle incelemek, o işe karşı gösterilen özen ve titizlikle doğrudan ilişkilidir.
- A) Özen göstermek, dikkat etmek: Müdürün işleyişi dikkatle incelemesi ve düzen sağlaması, özen ve dikkat gösterdiğini açıkça ortaya koymaktadır. Bu anlam, cümlenin bütünüyle uyumludur.
- B) Gerek duymak, istemek: Cümlede müdürün bir şeye ihtiyaç duyduğu veya bir şeyi istediği değil, aktif olarak bir eylemde bulunduğu anlatılmaktadır. Bu anlam bağlama uymamaktadır.
- C) Merak etmek, öğrenmek: Müdürün inceleme yapması öğrenme amacı taşıyabilir ancak "ihtimam göstermek" kelime grubunun ana anlamı merak etmek veya sadece bilgi edinmek değildir; daha çok bir işi titizlikle yapma halini ifade eder.
- D) Eleştirmek, sorgulamak: Cümlede olumlu bir sonuçtan (düzen sağlanması) bahsedilmektedir. Eleştirmek veya sorgulamak, doğrudan düzen sağlamakla değil, daha çok eksiklikleri tespit etmeye yönelik bir eylemle ilişkilidir. "İhtimam göstermek" ise yapıcı ve olumlu bir çabayı ifade eder.
Bu nedenle, cümlenin bağlamından yola çıkarak "ihtimam göstermek" kelime grubunun "özen göstermek, dikkat etmek" anlamına geldiği sonucuna ulaşırız.
