9. sınıf biyoloji 2. dönem 1. yazılı 4. senaryo Çözümlü Sorular

Bu soruyu çözmek için Bakteriler ve Arkeler üst âlemlerinin temel özelliklerini ve aralarındaki farkları bilmek gerekmektedir.

Her bir seçeneği inceleyelim:

• A) Ribozom bulundurma: Ribozomlar, protein sentezinin gerçekleştiği organellerdir. Tüm canlı hücrelerde (bakteriler, arkeler ve ökaryotlar dahil) ribozom bulunur. Dolayısıyla bu, Bakteriler ve Arkeler için ortak bir özelliktir.
• B) Halkasal DNA'ya sahip olma: Hem Bakteriler hem de Arkeler, genetik materyallerini çekirdek zarı ile çevrili bir çekirdekte değil, sitoplazmada serbest halde bulunan halkasal bir DNA molekülü şeklinde taşırlar. Bu da ortak bir özelliktir.
• C) Prokaryot hücre yapısına sahip olma: Bakteriler ve Arkeler, zarla çevrili organelleri ve gerçek bir çekirdeği olmayan prokaryot hücre yapısına sahiptirler. Ökaryotlardan bu özellikleriyle ayrılırlar. Bu da ortak bir özelliktir.
• D) Hücre duvarı bulundurma: Çoğu Bakteri ve Arke türü, hücrelerini dış etkenlerden koruyan ve onlara şekil veren bir hücre duvarına sahiptir. Bazı istisnalar olmakla birlikte, genel olarak her iki üst âlem için de hücre duvarı bulundurma yaygın bir özelliktir ve bu bağlamda ortak kabul edilebilir.
• E) Peptidoglikan yapılı hücre duvarına sahip olma: Bu seçenek, Bakteriler ve Arkeler arasındaki temel farklardan birini ifade eder. Bakterilerin hücre duvarı genellikle peptidoglikan (murein) adı verilen özel bir polimerden oluşurken, Arkelerin hücre duvarı peptidoglikan içermez. Arkelerin hücre duvarı psödopeptidoglikan, glikoproteinler veya proteinlerden oluşabilir. Dolayısıyla, peptidoglikan yapılı hücre duvarına sahip olma Bakterilere özgü bir özelliktir ve Arkeler ile ortak değildir.

Bu analiz sonucunda, peptidoglikan yapılı hücre duvarına sahip olmanın Bakteriler ve Arkeler için ortak bir özellik olmadığı anlaşılmaktadır.