Soru:
Orta Çağ Avrupa'sında görülen feodal sistem ile Bizans İmparatorluğu'nun askerî yapısı karşılaştırıldığında aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
A) Feodal beylerin orduları, Bizans'ın düzenli ordusuna göre daha merkeziyetçi bir yapıya sahipti.
B) Bizans ordusu, imparatorluğun merkezi otoritesine bağlı profesyonel askerlerden oluşurken, feodal ordular lordlara bağlı şövalyelerden oluşurdu.
C) Feodal ordularda askerlerin bağlılığı kişisel sadakate dayanırken, Bizans ordusunda devlete ve imparatora bağlılık esastı.
D) Bizans'ın "thema" sistemi, hem idari hem de askeri birimler olarak işlev görürken, feodal sistemde bu tür bir bütünlük yoktu.
E) Feodal ordular genellikle savunma amaçlı ve bölgesel nitelikteyken, Bizans ordusu geniş coğrafyalarda sefer yapabilecek kapasitedeydi.
Doğru Cevap: A
✍️ Çözüm:Bu soruda Orta Çağ Avrupa'sındaki feodal sistemin askerî yapısı ile Bizans İmparatorluğu'nun askerî yapısı arasındaki farkları ve benzerlikleri karşılaştırmamız istenmektedir.
Şıkları tek tek inceleyelim:
- A) Feodal beylerin orduları, Bizans'ın düzenli ordusuna göre daha merkeziyetçi bir yapıya sahipti. Bu ifade yanlıştır. Feodal sistemde askerî güç, merkezi bir otoritenin elinde toplanmazdı. Aksine, her feodal beyin (lordun) kendi ordusu, şövalyeleri ve askerleri vardı. Bu durum, askerî gücün parçalı ve yerel olmasını sağlarken, merkezi otoritenin zayıflamasına neden olmuştur. Bizans İmparatorluğu ise, merkezi otoriteye bağlı, maaşlı ve düzenli bir orduya sahipti. Dolayısıyla feodal ordular merkeziyetçi değil, parçalı bir yapıya sahipti.
- B) Bizans ordusu, imparatorluğun merkezi otoritesine bağlı profesyonel askerlerden oluşurken, feodal ordular lordlara bağlı şövalyelerden oluşurdu. Bu ifade doğrudur. Bizans ordusu, merkezi hazineden maaş alan, eğitimli ve profesyonel askerlerden meydana gelirdi. Feodal ordular ise, lordlara kişisel sadakatle bağlı, genellikle askerî hizmet karşılığı toprak (fief) alan şövalyeler ve onların vasallarından oluşurdu.
- C) Feodal ordularda askerlerin bağlılığı kişisel sadakate dayanırken, Bizans ordusunda devlete ve imparatora bağlılık esastı. Bu ifade doğrudur. Feodal sistemde vassallar, süzerenlerine (lordlarına) kişisel sadakat yemini ederlerdi. Bizans'ta ise askerler, devlete ve imparatorluk kurumlarına bağlılık gösterirlerdi.
- D) Bizans'ın "thema" sistemi, hem idari hem de askeri birimler olarak işlev görürken, feodal sistemde bu tür bir bütünlük yoktu. Bu ifade doğrudur. Bizans'taki thema sistemi, imparatorluğun eyaletlerini hem idari hem de askerî açıdan örgütleyen bir yapıydı. Bir thema'nın başındaki strategos hem sivil vali hem de askerî komutandı. Bu sistem, savunmayı güçlendirirken, merkezi otoritenin taşradaki etkisini artırırdı. Feodal sistemde ise idari ve askerî yapılar bu denli entegre ve merkezi değildi; daha çok yerel beylerin kontrolündeydi.
- E) Feodal ordular genellikle savunma amaçlı ve bölgesel nitelikteyken, Bizans ordusu geniş coğrafyalarda sefer yapabilecek kapasitedeydi. Bu ifade doğrudur. Feodal ordular genellikle kendi lordlarının topraklarını korumak veya yerel çatışmalara katılmak üzere toplanırdı. Büyük ve uzun süreli seferler için bir araya gelmeleri zordu. Bizans ordusu ise, imparatorluğun geniş sınırlarını korumak ve farklı cephelerde (Balkanlar, Anadolu, İtalya) seferler düzenlemek üzere organize edilmişti.
Bu durumda, yanlış olan ifade A seçeneğidir.
