🚀 Online Kendi Sınavını Oluştur ve Çöz!

10. sınıf fizik 2. dönem 1. yazılı Senaryolar Çözümlü örnek Sorular

Örnek 01 / 48
Soru:
Elektrik akımını bir su devresindeki su akışına benzetebiliriz. Bu benzetmede, devredeki elektronları hareket ettiren "itici güç" veya "enerji farkı" olarak tanımlanan potansiyel fark (gerilim), su devresinde neye karşılık gelir?
A) Su pompasının oluşturduğu basınç farkı
B) Su borusunun kesit alanı
C) Su tankının hacmi
D) Suyun akış hızı
E) Borudaki vananın direnci
Doğru Cevap: A

✍️ Çözüm:

Basit bir elektrik devresi ile bir su devresi arasında analoji kurarken, kavramları doğru eşleştirmek önemlidir.


Potansiyel fark (gerilim), elektrik devresinde elektronları hareket ettiren, onlara enerji kazandıran "itici güç" olarak düşünülebilir. Elektronların bir noktadan diğerine hareket etmesi için bir enerji farkına ihtiyaç duyulur. Bu, tıpkı yüksek potansiyelli bir noktadan düşük potansiyelli bir noktaya doğru hareket etmeye çalışan bir cismin durumu gibidir.


Su devresi benzetmesinde ise, suyu borularda hareket ettiren ve akışı sağlayan şey bir basınç farkıdır. Su pompası, suyun bir taraftan diğer tarafa akmasını sağlamak için bir basınç farkı oluşturur. Bu basınç farkı, elektrik devresindeki potansiyel farkın (gerilimin) analojisidir.


  • A) Su pompasının oluşturduğu basınç farkı: Elektrik devresindeki potansiyel fark (gerilim) ile aynı işlevi görür; akımı oluşturmak için bir "itici güç" sağlar. Bu nedenle doğru eşleşmedir.
  • B) Su borusunun kesit alanı: Elektrik devresindeki iletkenin kesit alanı ile ilişkilendirilebilir, ancak doğrudan potansiyel farkın analojisi değildir.
  • C) Su tankının hacmi: Depolanan enerji veya kapasite ile ilgili olabilir, ancak itici güç değildir.
  • D) Suyun akış hızı: Elektrik akımının şiddeti ile ilişkilidir, yani birim zamanda geçen yük miktarıdır.
  • E) Borudaki vananın direnci: Elektrik devresindeki dirence karşılık gelir, akışı zorlaştıran bir engeldir.

Bu durumda, potansiyel farkın su devresindeki karşılığı, suyu hareket ettiren basınç farkıdır.