🚀 Online Kendi Sınavını Oluştur ve Çöz!

10. sınıf kimya 2. dönem 1. yazılı 1. senaryo meb soruları Çözümlü Sorular

Örnek 01 / 36
Soru:
Gazların davranışlarını inceleyen bilim insanları, farklı koşullar altında gazların hacimlerinin (V) basınç (P), sıcaklık (T) ve mol sayısı (n) ile olan ilişkilerini deneysel olarak belirlemişlerdir. Bu ilişkiler aşağıdaki gibi özetlenebilir:

  • Boyle Yasası: Sabit sıcaklık ve mol sayısında bir gazın hacmi ile basıncı ters orantılıdır. ($V \propto 1/P$)
  • Charles Yasası: Sabit basınç ve mol sayısında bir gazın hacmi ile mutlak sıcaklığı doğru orantılıdır. ($V \propto T$)
  • Avogadro Yasası: Sabit sıcaklık ve basınçta bir gazın hacmi ile mol sayısı doğru orantılıdır. ($V \propto n$)

Yukarıda verilen bu deneysel ilişkiler tümevarımsal akıl yürütme yoluyla birleştirildiğinde, bir ideal gazın hacminin basınç, mutlak sıcaklık ve mol sayısı ile olan genel ilişkisi aşağıdakilerden hangisi gibi ifade edilir?
A) $V \propto \frac{n \cdot T}{P}$
B) $V \propto \frac{P \cdot T}{n}$
C) $V \propto \frac{n \cdot P}{T}$
D) $V \propto \frac{T}{n \cdot P}$
E) $V \propto n \cdot P \cdot T$
Doğru Cevap: A

✍️ Çözüm:

İdeal gaz denklemini tümevarımsal akıl yürütme yoluyla oluşturmak için verilen gaz yasalarını birleştirmemiz gerekmektedir.


1. Boyle Yasası'na göre, sabit sıcaklık ($T$) ve mol sayısı ($n$) altında bir gazın hacmi ($V$) ile basıncı ($P$) ters orantılıdır. Bu durum matematiksel olarak $V \propto \frac{1}{P}$ şeklinde ifade edilir.


2. Charles Yasası'na göre, sabit basınç ($P$) ve mol sayısı ($n$) altında bir gazın hacmi ($V$) ile mutlak sıcaklığı ($T$) doğru orantılıdır. Bu durum matematiksel olarak $V \propto T$ şeklinde ifade edilir.


3. Avogadro Yasası'na göre, sabit sıcaklık ($T$) ve basınç ($P$) altında bir gazın hacmi ($V$) ile mol sayısı ($n$) doğru orantılıdır. Bu durum matematiksel olarak $V \propto n$ şeklinde ifade edilir.


Bu üç orantı ilişkisini birleştirdiğimizde, gazın hacminin tüm bu değişkenlerle olan genel ilişkisini elde ederiz:


$V \propto \frac{1}{P} \cdot T \cdot n$


Bu ifadeyi daha düzenli bir şekilde yazarsak:


$V \propto \frac{n \cdot T}{P}$


Bu orantı, ideal gaz denkleminin temelini oluşturur. Bu orantıyı bir eşitliğe dönüştürmek için bir orantı sabiti ($R$) eklenir ve $PV = nRT$ denklemi elde edilir.


Doğru seçenek, hacmin mol sayısı ve mutlak sıcaklık ile doğru, basınç ile ters orantılı olduğunu gösteren A seçeneğidir.