Soru: Osmanlı Devleti'nin kısa sürede büyümesinde etkili olan faktörlerden hangisi diğerlerine göre daha az etkilidir?
A) Merkeziyetçi yönetim anlayışı
B) Gaza ve cihat anlayışı
C) Balkanlardaki siyasi boşluk
D) Güçlü bir donanmaya sahip olması
E) Yetenekli devlet adamları
Çözüm: Osmanlı Devleti'nin kısa sürede büyümesinde merkeziyetçi yönetim anlayışı, gaza ve cihat anlayışı, Balkanlardaki siyasi boşluk ve yetenekli devlet adamları önemli rol oynamıştır. Ancak, Osmanlı Devleti'nin ilk dönemlerinde güçlü bir donanmaya sahip olması diğer faktörlere göre daha az etkilidir. Donanma, özellikle deniz aşırı fetihler ve deniz ticaretinin kontrolü açısından daha sonraki dönemlerde önem kazanmıştır. Bu nedenle doğru cevap D seçeneğidir.
