🚀 Online Kendi Sınavını Oluştur ve Çöz!

11. sınıf edebiyat 2. dönem 1. yazılı 4. senaryo meb soruları Çözümlü Sorular

Örnek 01 / 36
Soru:
"Usta bir sohbet yazarı, okuyucusunu kendi düşünce dünyasına davet ederken aynı zamanda onunla samimi bir diyalog kurmayı hedefler."

Yukarıdaki cümlede altı çizili bölüm, cümle ögelerinden hangisidir?
Usta bir sohbet yazarı, okuyucusunu kendi düşünce dünyasına davet ederken aynı zamanda onunla samimi bir diyalog kurmayı hedefler.
A) Özne
B) Belirtili Nesne
C) Zarf Tamlayıcısı
D) Yer Tamlayıcısı
E) Yüklem
Doğru Cevap: A

✍️ Çözüm:

Cümle ögelerini bulmak için öncelikle yüklemi doğru tespit etmemiz gerekir. Ardından yükleme sorulan sorularla diğer ögeler bulunur.

1. Yüklem: Cümledeki işi, oluşu, hareketi bildiren temel öge "hedefler" sözcüğüdür. (Hedeflemek fiili yüklemdir.)

2. Özne: Yükleme "kim?" veya "ne?" sorularını sorarak özneyi buluruz.
- Kim hedefler?
- Cevap: "Usta bir sohbet yazarı" hedefler.

Bu durumda altı çizili bölüm olan "Usta bir sohbet yazarı", cümlenin öznesidir.

Diğer ögeleri de bulalım:

3. Belirtili Nesne: Yükleme "neyi?", "kimi?" sorularını sorarak bulunur.
- Neyi hedefler?
- Cevap: "okuyucusunu kendi düşünce dünyasına davet ederken aynı zamanda onunla samimi bir diyalog kurmayı" hedefler. (Bu kısım uzun bir belirtili nesne öbeğidir.)

4. Zarf Tamlayıcısı: Yükleme "nasıl?", "ne zaman?", "niçin?", "ne kadar?", "ne şekilde?", "neyle?" gibi sorular sorarak bulunur.
- Bu cümlede açıkça bir zarf tamlayıcısı bulunmamaktadır, "ederken" zarf-fiili, nesnenin içinde yer alan bir yapıdır ve ayrı bir zarf tamlayıcısı oluşturmaz.

5. Yer Tamlayıcısı (Dolaylı Tümleç): Yükleme "kime?", "kimde?", "kimden?", "neye?", "neyde?", "neyden?", "nereye?", "nerede?", "nereden?" sorularını sorarak bulunur.
- Bu cümlede "kendi düşünce dünyasına" ifadesi, nesne öbeğinin içinde yer alan bir dolaylı tümleç unsuru olsa da, tüm cümledeki ana yükleme bağlı bağımsız bir yer tamlayıcısı değildir.

Sonuç olarak, altı çizili bölüm "Usta bir sohbet yazarı" cümlenin öznesidir.