Soru:
Aşağıdaki cümlede yer alan anlatım bozukluğunun nedeni nedir?
"Roman kahramanının yaşadığı içsel çatışmalar, onun ruh dünyasında derin ve köklü izler bırakmıştı."
A) Gereksiz sözcük kullanımı
B) Anlamca çelişen sözcüklerin bir arada kullanılması
C) Özne-yüklem uyumsuzluğu
D) Tamlama yanlışlığı
E) Mantık ve sıralama hatası
Doğru Cevap: A
✍️ Çözüm:Verilen cümledeki anlatım bozukluğunu tespit etmek için cümleyi dikkatlice inceleyelim:
"Roman kahramanının yaşadığı içsel çatışmalar, onun ruh dünyasında derin ve köklü izler bırakmıştı."
Bu cümlede yer alan "derin" ve "köklü" sözcükleri, anlam olarak birbirini karşılayan, eş veya yakın anlamlı kelimelerdir. Bir iz veya etkinin "derin" olması ile "köklü" olması, benzer bir etkiyi ifade eder. Bu durumda, iki sözcükten birinin kullanılması cümlenin anlamını eksiksiz bir şekilde karşılayacaktır. İkisinin bir arada kullanılması, gereksiz sözcük kullanımına yol açarak anlatım bozukluğu oluşturmuştur.
- A) Gereksiz sözcük kullanımı: Cümlede "derin" ve "köklü" sözcüklerinin ikisinin birden kullanılması bu tür bir bozukluğa neden olmuştur. Bu, doğru seçenektir.
- B) Anlamca çelişen sözcüklerin bir arada kullanılması: Cümlede anlamca çelişen bir durum söz konusu değildir.
- C) Özne-yüklem uyumsuzluğu: Cümlenin öznesi ("içsel çatışmalar") ve yüklemi ("bırakmıştı") arasında bir uyumsuzluk bulunmamaktadır.
- D) Tamlama yanlışlığı: Cümlede bir tamlama yanlışlığı (isim tamlaması veya sıfat tamlaması hatası) yoktur.
- E) Mantık ve sıralama hatası: Cümlede mantıksal bir hata veya olayların sıralanışında bir yanlışlık yoktur.
Bu nedenle, doğru cevap A seçeneğidir.
