Soru:
Fotosentezin ışığa bağımlı tepkimeleri ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
A) Kloroplastın granumlarında gerçekleşir.
B) Suyun fotolizi ile açığa çıkan $O_2$ atmosfere verilir.
C) $ATP$ ve $NADPH$ üretimi gerçekleşir.
D) $CO_2$ tüketimi bu evrede gerçekleşir.
E) Klorofil pigmentleri ışık enerjisini absorbe eder.
Doğru Cevap: D
✍️ Çözüm:Fotosentezin ışığa bağımlı tepkimeleri, kloroplastın granum adı verilen tilakoit zarlarında meydana gelir. Bu evrede, ışık enerjisi kullanılarak su molekülleri fotolize uğrar. Bu fotoliz sonucunda $O_2$ gazı atmosfere verilirken, $ATP$ ve $NADPH$ molekülleri üretilir. Üretilen bu $ATP$ ve $NADPH$ molekülleri, fotosentezin bir sonraki evresi olan ışıktan bağımsız tepkimelerde (Calvin döngüsü) organik besin sentezi için enerji ve indirgeyici güç kaynağı olarak kullanılır.
Seçenekleri inceleyelim:
- A) Kloroplastın granumlarında gerçekleşir. Bu ifade doğrudur. Işığa bağımlı tepkimeler tilakoit zarlarda, yani granumlarda gerçekleşir.
- B) Suyun fotolizi ile açığa çıkan $O_2$ atmosfere verilir. Bu ifade doğrudur. Suyun ışık yardımıyla parçalanması ($H_2O \rightarrow H^+ + e^- + \frac{1}{2}O_2$) sonucu oluşan oksijen atmosfere salınır.
- C) $ATP$ ve $NADPH$ üretimi gerçekleşir. Bu ifade doğrudur. Işık enerjisi, $ADP$'den $ATP$ sentezlenmesini ve $NADP^+$'nin $NADPH$'ye indirgenmesini sağlar.
- D) $CO_2$ tüketimi bu evrede gerçekleşir. Bu ifade yanlıştır. $CO_2$ tüketimi, fotosentezin ışıktan bağımsız tepkimeleri (Calvin döngüsü) sırasında, kloroplastın stromasında gerçekleşir. Işığa bağımlı tepkimelerde $CO_2$ kullanılmaz.
- E) Klorofil pigmentleri ışık enerjisini absorbe eder. Bu ifade doğrudur. Klorofil, ışık enerjisini soğurarak tepkimeleri başlatır.
Bu bilgilere göre, $CO_2$ tüketiminin ışığa bağımlı evrede gerçekleştiği ifadesi yanlıştır.
