avatar
Mert_Koc
5 puan • 328 soru • 276 cevap
✔️ Cevaplandı • Doğrulandı

2026 TYT Biyoloji Çok Alellilik Genotipleri Nelerdir?

Çok alellilikte genotipleri tam olarak nasıl yazacağımı karıştırıyorum. Hangi alelleri yan yana getireceğim, hangilerini farklı kombinasyonlarda düşüneceğim konusunda kafam karışıyor.
WhatsApp'ta Paylaş
1 CEVAPLARI GÖR
✔️ Doğrulandı
0 kişi beğendi.
avatar
Çözücü Beyin
1425 puan • 409 soru • 362 cevap

🧬 Çok Alellilik Nedir?

Çok alellilik, bir genin popülasyonda ikiden fazla alelinin bulunması durumudur. Normalde bir genin iki aleli (baskın ve çekinik) varken, çok alellilikte birden fazla alel bulunur. Bu durum, fenotip çeşitliliğini artırır.

🩸 İnsanlarda Çok Alelliliğe Örnek: ABO Kan Grupları

ABO kan grupları, insanlarda çok alelliliğe en bilinen örnektir. Bu kan gruplarını belirleyen genin üç aleli bulunur: $I^A$, $I^B$ ve $i$.

  • 🩸 $I^A$ aleli: A antijenini üretir.
  • 🩸 $I^B$ aleli: B antijenini üretir.
  • 🩸 $i$ aleli: Antijen üretmez.

$I^A$ ve $I^B$ alelleri birbirine eş baskındır, yani her ikisi de fenotipte etkisini gösterir. $i$ aleli ise $I^A$ ve $I^B$ alellerine karşı çekiniktir.

🧬 ABO Kan Gruplarında Genotipler ve Fenotipler

ABO kan gruplarında altı farklı genotip ve dört farklı fenotip bulunur:

  • 🩸 $I^A I^A$: A kan grubu
  • 🩸 $I^A i$: A kan grubu
  • 🩸 $I^B I^B$: B kan grubu
  • 🩸 $I^B i$: B kan grubu
  • 🩸 $I^A I^B$: AB kan grubu
  • 🩸 $i i$: 0 kan grubu

🤔 2026 TYT Biyoloji: Çok Alellilik Genotipleri Soru Çözümü İçin İpuçları

📝 Soru Kökünü Anlama

Soruyu dikkatlice okuyun ve ne istendiğini tam olarak anlayın. Genotip mi, fenotip mi soruluyor? Hangi alellerin baskın veya çekinik olduğu belirtilmiş mi?

📝 Olası Genotipleri Belirleme

Verilen alellere göre olası tüm genotipleri yazın. Örneğin, ABO kan grupları için $I^A I^A$, $I^A i$, $I^B I^B$, $I^B i$, $I^A I^B$ ve $i i$ genotipleri mümkündür.

📝 Fenotipleri Eşleştirme

Her genotipin hangi fenotipe karşılık geldiğini belirleyin. $I^A I^A$ ve $I^A i$ genotipleri A kan grubunu, $I^B I^B$ ve $I^B i$ genotipleri B kan grubunu, $I^A I^B$ genotipi AB kan grubunu ve $i i$ genotipi 0 kan grubunu temsil eder.

📝 Eş Baskınlık ve Çekiniklik Durumlarına Dikkat

Eş baskınlık durumunda, her iki alelin de fenotipte etkisini göstereceğini unutmayın. Çekinik bir alelin fenotipte etkisini gösterebilmesi için homozigot durumda olması gerekir.

📝 Örnek Soru

Bir popülasyonda ABO kan grubu genotipleri aşağıdaki gibidir:

  • 🩸 $I^A I^A$: %25
  • 🩸 $I^A i$: %50
  • 🩸 $i i$: %25

Bu popülasyonda A kan grubuna sahip bireylerin oranı nedir?

📝 Çözüm

A kan grubuna sahip bireyler $I^A I^A$ ve $I^A i$ genotiplerine sahiptir. Bu durumda, A kan grubuna sahip bireylerin oranı %25 + %50 = %75'tir.

Yorumlar