Endositoz, hücrenin dış ortamdan büyük molekülleri veya parçacıkları içeri almasını sağlayan bir süreçtir. Hücre zarı, alacağı maddeyi sarar ve bir kese oluşturarak hücre içine alır. Bu kese, bir vezikül haline gelir.
Endositozun farklı çeşitleri vardır. En bilinenleri fagositoz ve pinositozdur. Şimdi bu çeşitlere yakından bakalım:
Fagositoz, özellikle bağışıklık hücreleri (örneğin, makrofajlar) tarafından kullanılır. Bu hücreler, bakteri, virüs veya hücre kalıntıları gibi zararlı maddeleri fagositoz yoluyla yok ederler.
Pinositoz, hücrenin sürekli olarak yaptığı bir işlemdir. Hücre zarı, küçük sıvı damlacıklarını ve çözünmüş molekülleri içine alır.
Fagositoz ve pinositoz arasındaki temel fark, alınan maddenin büyüklüğü ve türüdür.
İşte temel farklılıkları gösteren bir tablo:
| Özellik | Fagositoz | Pinositoz |
|---|---|---|
| Alınan Madde | Büyük katı parçacıklar (bakteri, hücre kalıntıları) | Sıvılar ve çözünmüş küçük moleküller |
| Amaç | Savunma, beslenme | Beslenme, sıvı dengesi |
| Vezikül Boyutu | Daha büyük | Daha küçük |
| Hangi Hücrelerde Görülür | Bağışıklık hücreleri (makrofajlar, nötrofiller) | Hemen hemen tüm hücrelerde |
Reseptör aracılı endositoz, hücrenin belirli molekülleri seçerek almasını sağlayan daha özelleşmiş bir endositoz türüdür. Bu süreçte, hücre zarındaki reseptör proteinleri belirli moleküllere (ligandlara) bağlanır.