🧬 Preimplantasyon Genetik Tanı (PGT) Nedir?
Preimplantasyon Genetik Tanı (PGT), tüp bebek tedavisi (IVF) sırasında, embriyolar rahme yerleştirilmeden önce genetik olarak incelenmesi işlemidir. Bu sayede, belirli genetik hastalıkları taşıyan embriyoların elenmesi ve sağlıklı embriyoların seçilerek anne adayının rahmine yerleştirilmesi sağlanır.
🔬 PGT'nin Amacı Nedir?
- 🧬 Genetik Hastalıkları Önleme: Ailede genetik hastalık öyküsü olan çiftlerin, hasta bebek sahibi olma riskini azaltır.
- 👶 Sağlıklı Bebek Sahibi Olma Şansını Artırma: Kromozom anomalisi olan embriyoların elenmesiyle, sağlıklı bir gebelik elde etme olasılığı yükselir.
- 📉 Düşük Riskini Azaltma: Genetik olarak sağlıksız embriyoların neden olduğu düşüklerin önüne geçilir.
- 🔄 Tekrarlayan Tüp Bebek Başarısızlıklarını Önleme: Genetik sorunlu embriyoların transferi engellenerek, tüp bebek tedavisinin başarı şansı artırılır.
🧪 PGT Nasıl Uygulanır?
PGT süreci birkaç aşamadan oluşur:
- 👩⚕️ Tüp Bebek (IVF) İşlemi: Anne adayından alınan yumurtalar, laboratuvar ortamında baba adayından alınan spermlerle döllenir.
- 🌱 Embriyo Gelişimi: Döllenmiş yumurtalar (embriyolar) laboratuvarda 5-6 gün boyunca geliştirilir. Bu süre zarfında embriyolar blastosist aşamasına ulaşır.
- ✂️ Embriyo Biyopsisi: Blastosist aşamasındaki embriyodan birkaç hücre (trofektoderm hücreleri) alınır. Bu işlem, embriyoya zarar vermeden gerçekleştirilir.
- 🔬 Genetik Analiz: Alınan hücreler genetik laboratuvarında incelenir. Bu analizde, embriyoların kromozom sayısı ve belirli genetik hastalıklar açısından taranır.
- ✅ Sağlıklı Embriyo Seçimi: Genetik analiz sonuçlarına göre sağlıklı olduğu belirlenen embriyolar seçilir.
- 🤰 Embriyo Transferi: Seçilen sağlıklı embriyo anne adayının rahmine yerleştirilir.
🤔 PGT Kimler İçin Uygundur?
- 👨👩👧👦 Ailede Genetik Hastalık Öyküsü Olanlar: Özellikle talesemi, kistik fibrozis gibi tek gen hastalıkları taşıyıcısı olan çiftler.
- 👵 İleri Yaşta Gebelik Düşünenler: Anne adayının yaşı ilerledikçe kromozom anomalili bebek sahibi olma riski arttığı için.
- 💔 Tekrarlayan Düşükleri Olanlar: Genetik faktörler düşüklerin önemli bir nedeni olabilir.
- 🔄 Tekrarlayan Tüp Bebek Başarısızlıkları Olanlar: Embriyo kalitesi ve genetik faktörler tüp bebek başarısını etkileyebilir.
- ⚖️ Cinsiyete Bağlı Genetik Hastalık Taşıyıcısı Olanlar: Örneğin, hemofili gibi X kromozomuna bağlı hastalık taşıyıcısı olan anneler.
⚠️ PGT'nin Riskleri Var mıdır?
PGT genel olarak güvenli bir yöntem olmakla birlikte, bazı potansiyel riskleri bulunmaktadır:
- 🔬 Embriyo Zarar Görme Riski: Biyopsi sırasında embriyoya zarar gelme olasılığı çok düşüktür, ancak tamamen ortadan kaldırılamaz.
- 📊 Yanlış Tanı Riski: Genetik analizde nadiren de olsa yanlış sonuçlar elde edilebilir.
- 👩⚕️ Tüp Bebek İşleminin Riskleri: PGT, tüp bebek tedavisiyle birlikte uygulandığı için, tüp bebek tedavisinin de kendine özgü riskleri (çoğul gebelik, yumurtalıkların aşırı uyarılması sendromu vb.) bulunmaktadır.
- ❓ Etik Tartışmalar: Embriyo seçimi bazı etik tartışmalara yol açabilir.
💰 PGT'nin Maliyeti Nedir?
PGT, tüp bebek tedavisine ek bir maliyet getiren bir işlemdir. Maliyet, kullanılan genetik testin türüne, kliniğe ve ülkeye göre değişiklik gösterebilir. Bu nedenle, tedaviye başlamadan önce maliyet konusunda detaylı bilgi almak önemlidir.
