🧬 2026 TYT Biyoloji: Sentrozom ve Hücre Bölünmesi
Sentrozom, hayvan hücrelerinde bulunan ve hücre bölünmesinde önemli rol oynayan bir organeldir. Bitki hücrelerinde sentrozom bulunmaz.
- 🏠 Yapısı: Sentrozom, iki adet sentriyolden oluşur. Sentriyoller, mikrotübüllerden oluşan silindirik yapılardır.
- 📍 Konumu: Hücre çekirdeğine yakın bir konumda bulunur.
🔬 Sentrozomun Görevleri
Sentrozomun temel görevi, hücre bölünmesi sırasında
iğ ipliklerinin oluşumunu sağlamaktır. İğ iplikleri, kromozomların ayrılmasında görev alır.
- 🧵 İğ İpliklerinin Oluşumu: Sentrozom, hücre bölünmesi başlamadan önce kendini eşler ve zıt kutuplara doğru hareket eder. Her bir sentrozom, etrafına iğ ipliklerini yayar.
- 👯 Kromozomların Ayrılması: İğ iplikleri, kromozomların kinetokor bölgelerine bağlanır ve kardeş kromatitlerin ayrılmasını sağlar. Bu sayede her bir hücreye eşit sayıda kromozom gitmesi sağlanır.
- 🌱 Hücre İskeleti: Sentrozom, hücre iskeletinin düzenlenmesinde de rol oynar.
➗ Hücre Bölünmesindeki Aşamalar
Sentrozomun hücre bölünmesindeki rolü, özellikle mitoz ve mayoz bölünme sırasında belirgindir.
- Profaz: Sentrozomlar zıt kutuplara hareket eder ve iğ iplikleri oluşmaya başlar.
- Metafaz: İğ iplikleri kromozomlara bağlanır ve kromozomlar hücrenin ortasında dizilir.
- Anafaz: İğ iplikleri kısalır ve kardeş kromatitler ayrılarak zıt kutuplara çekilir.
- Telofaz: Kromozomlar çözülür, çekirdek zarı yeniden oluşur ve sitokinez başlar.
🤔 Önemli Notlar
* Sentrozom, sadece hayvan hücrelerinde bulunur.
* İğ iplikleri, mikrotübüllerden oluşur.
* Kromozomların doğru ayrılması, hücre bölünmesinin sağlıklı bir şekilde gerçekleşmesi için önemlidir.
* Sentrozomun düzgün çalışmaması, hücre bölünmesinde hatalara ve kanser gibi hastalıklara yol açabilir.
