2026 TYT Biyoloji: Y'ye Bağlı Kalıtım Örnek Sorular ve Çözümleri

Question

Y'ye bağlı kalıtım sorularını çözerken takılıyorum. Bu konuda örnek sorular ve çözümleriyle konuyu pekiştirmem gerekiyor.

Answer 1

🧬 Y'ye Bağlı Kalıtım Nedir?

Y kromozomu, sadece erkeklerde bulunan ve babadan oğula geçen bir kromozomdur. Bu kromozom üzerinde bulunan genler de sadece erkeklerde görülen özellikleri belirler. Bu özelliklerin kalıtımına Y'ye bağlı kalıtım denir.

👨‍👦 Y'ye Bağlı Kalıtımın Özellikleri

• 👨‍⚕️ Y kromozomu üzerindeki genler sadece erkeklerde bulunur ve etkisini gösterir.
• 👴 Bu özellikler babadan oğula geçer; yani, bir babanın Y kromozomunda bulunan bir özellik, tüm erkek çocuklarında görülür.
• 🚫 Kız çocuklarında Y kromozomu bulunmadığı için, Y'ye bağlı özellikler kız çocuklarında görülmez.

❓ Örnek Sorular ve Çözümleri

📌 Soru 1:

Aşağıdaki soy ağacında, Y'ye bağlı bir özelliği fenotipinde gösteren bireyler koyu renkle belirtilmiştir.

Buna göre, soy ağacındaki hangi bireylerin genotipleri kesin olarak belirlenebilir?

A) Yalnız I
B) Yalnız II
C) I ve III
D) II ve IV
E) I, II ve III

Çözüm:

Y'ye bağlı kalıtımda, özellik babadan oğula geçtiği için, özelliği gösteren erkek bireylerin Y kromozomları üzerinde ilgili genin bulunması gerekir. Bu durumda, özelliği gösteren tüm erkek bireylerin genotipleri kesin olarak belirlenebilir.

Doğru Cevap: B) Yalnız II

📌 Soru 2:

İnsanda Y kromozomunda bulunan bir genin mutasyona uğraması sonucu ortaya çıkan bir özellik, aşağıdaki bireylerden hangisinde görülme olasılığı en yüksektir?

A) Babanın kız kardeşinde
B) Annenin erkek kardeşinde
C) Babanın erkek kardeşinin oğlunda
D) Annenin kız kardeşinin kızında
E) Babanın kızının oğlunda

Çözüm:

Y kromozomu sadece erkeklerde bulunur ve babadan oğula geçer. Bu nedenle, Y kromozomunda meydana gelen bir mutasyonun etkisi en yüksek ihtimalle babanın erkek kardeşinin oğlunda görülür.

Doğru Cevap: C) Babanın erkek kardeşinin oğlunda

📌 Soru 3:

Bir ailede, baba Y kromozomuna bağlı bir hastalığa sahipse, bu hastalığın çocuklarında görülme olasılığı nedir?

• 👨‍👦 Erkek çocukların tamamında görülür.
• 👩‍👧 Kız çocuklarında görülmez.

Çözüm:

Y kromozomu sadece erkeklerde bulunduğundan ve babadan oğula geçtiğinden, babanın Y kromozomuna bağlı bir hastalığı varsa, bu hastalık tüm erkek çocuklarında görülürken kız çocuklarında görülmez.

📌 Soru 4:

Aşağıdaki ifadelerden hangisi Y'ye bağlı kalıtım için yanlıştır?

A) Sadece erkeklerde görülür.
B) Babadan oğula geçer.
C) Kız çocukları taşıyıcı olabilir.
D) Y kromozomu üzerinde taşınır.
E) Babanın tüm erkek çocuklarında görülür.

Çözüm:

Y'ye bağlı kalıtımda, kız çocukları taşıyıcı olamaz çünkü Y kromozomları yoktur. Bu nedenle, C seçeneği yanlıştır.

Doğru Cevap: C) Kız çocukları taşıyıcı olabilir.

📌 Soru 5:

Bir soy ağacında, belirli bir özelliğin sadece erkeklerde görüldüğü ve babadan oğula geçtiği tespit edilmiştir. Bu özellik hangi tür kalıtımla aktarılıyor olabilir?

A) Otozomal dominant
B) Otozomal resesif
C) X'e bağlı dominant
D) X'e bağlı resesif
E) Y'ye bağlı

Çözüm:

Özelliğin sadece erkeklerde görülmesi ve babadan oğula geçmesi, bu özelliğin Y'ye bağlı kalıtımla aktarıldığını gösterir.

Doğru Cevap: E) Y'ye bağlı