🏃♀️ 2026 TYT'ye Hazırlık: Dairesel Pist Sorularını Nasıl Alt Ederiz?
Dairesel pist soruları, hız ve hareket problemlerinin eğlenceli bir türüdür. Bu sorularda, yarışan koşucular veya dönen nesneler arasındaki ilişkileri anlamamız gerekir. Gelin, bu soruları çözerken işimize yarayacak ipuçlarına birlikte göz atalım!
⏱️ Dairesel Pist Mantığını Anlayalım
Dairesel pist sorularında temel mantık, mesafenin dairesel olmasıdır. Yani, koşucular pistin etrafında dönerler. Bu durumda, hız, zaman ve mesafe arasındaki ilişkiyi doğru kurmak çok önemlidir.
📝 Temel Formülü Unutmayalım
Hız problemlerinin temel formülü:
$\text{Mesafe} = \text{Hız} \times \text{Zaman}$
Bu formülü dairesel pist sorularına uyarlarken, mesafenin pistin çevresi olduğunu unutmamalıyız.
💡 İpuçları ve Çözüm Yolları
- 🏃♂️ Aynı Yönde Koşanlar: Aynı yönde koşan iki koşucunun karşılaşma süresini bulmak için, hızları arasındaki farkı kullanırız. Yani, daha hızlı olan koşucunun hızıdan daha yavaş olanın hızını çıkarırız.
$\text{Karşılaşma Süresi} = \frac{\text{Pistin Çevresi}}{\text{Hızlar Farkı}}$
- 🔄 Zıt Yönde Koşanlar: Zıt yönde koşan iki koşucunun karşılaşma süresini bulmak için ise, hızlarını toplarız.
$\text{Karşılaşma Süresi} = \frac{\text{Pistin Çevresi}}{\text{Hızlar Toplamı}}$
- 📐 Çevre Hesaplama: Dairesel pistin çevresini bulmak için şu formülü kullanırız:
$\text{Çevre} = 2 \pi r$
Burada $r$, pistin yarıçapıdır.
✍️ Örnek Soru Çözümü
Soru: Yarıçapı 50 metre olan dairesel bir pistte, Ayşe ve Burak aynı noktadan aynı anda koşmaya başlıyorlar. Ayşe'nin hızı 5 m/sn, Burak'ın hızı ise 3 m/sn'dir. Ayşe ve Burak aynı yönde koştuklarına göre, kaç saniye sonra ilk kez yan yana gelirler? ($\pi = 3$ alınız.)
Çözüm:
1. Pistin çevresini hesaplayalım:
$\text{Çevre} = 2 \pi r = 2 \times 3 \times 50 = 300 \text{ metre}$
2. Hızlar farkını bulalım:
$\text{Hızlar Farkı} = 5 - 3 = 2 \text{ m/sn}$
3. Karşılaşma süresini hesaplayalım:
$\text{Karşılaşma Süresi} = \frac{\text{Pistin Çevresi}}{\text{Hızlar Farkı}} = \frac{300}{2} = 150 \text{ saniye}$
Yani, Ayşe ve Burak 150 saniye sonra ilk kez yan yana gelirler.
🎯 Unutmayın
* Soruyu dikkatlice okuyun ve verilen bilgileri doğru anlayın.
* Hız, zaman ve mesafe arasındaki ilişkiyi doğru kurun.
* Formülleri doğru uygulayın.
* Pratik yapmak için farklı zorluk seviyelerinde sorular çözün.
🏆 Başarılar!
Umarım bu ipuçları, 2026 TYT'de dairesel pist sorularını çözerken size yardımcı olur. Bol bol pratik yaparak bu tür soruları kolayca çözebilirsiniz!
