Özkütle, bir maddenin birim hacmindeki kütlesidir. Diğer bir deyişle, ne kadar maddenin ne kadar alana sığdığını gösterir. Gazlar için de özkütle aynı prensiple hesaplanır. Genellikle "ρ" (rho) sembolü ile gösterilir ve formülü şöyledir:
$ρ = \frac{m}{V}$
Gazların özkütlesi, katı ve sıvılara göre daha düşüktür çünkü gaz molekülleri arasındaki boşluklar çok daha fazladır.
Gazların özkütlesi, bazı faktörlere bağlı olarak değişebilir. Bu faktörler şunlardır:
Sıcaklık arttıkça, gaz molekülleri daha hızlı hareket eder ve daha fazla alana yayılır. Bu durum, hacmin artmasına ve dolayısıyla özkütlenin azalmasına neden olur. Yani, sıcak bir gazın özkütlesi, aynı gazın soğuk haline göre daha düşüktür.
Basınç arttıkça, gaz molekülleri birbirine daha çok yaklaşır ve daha küçük bir hacme sıkışır. Bu durum, özkütlenin artmasına neden olur. Yani, yüksek basınç altında bulunan bir gazın özkütlesi, düşük basınçtaki haline göre daha yüksektir.
Farklı gazların molekül ağırlıkları farklıdır. Molekül ağırlığı yüksek olan gazlar, aynı hacimde daha fazla kütleye sahip olurlar. Bu nedenle, molekül ağırlığı yüksek olan bir gazın özkütlesi, molekül ağırlığı düşük olan bir gaza göre daha yüksektir.
Havadaki nem oranı arttıkça, havadaki su buharı miktarı artar. Su buharı, havanın diğer bileşenlerine göre daha hafif olduğu için, nemli havanın özkütlesi kuru havaya göre biraz daha düşüktür.
