🧬 2026 TYT Kimya: Hücre Organelleri Nedir?
Hücre organelleri, hücrenin içinde bulunan ve belirli görevleri yerine getiren yapılardır. Tıpkı vücudumuzdaki organlar gibi, her bir organel hücrenin yaşamsal fonksiyonlarını sürdürmesine yardımcı olur.
- 🍎 Çekirdek: Hücrenin yönetim merkezidir. DNA'yı içerir ve hücrenin tüm aktivitelerini kontrol eder.
- 🌿 Mitokondri: Hücrenin enerji santralidir. Besinleri parçalayarak enerji (ATP) üretir. Bu olaya hücresel solunum denir.
- 🍃 Kloroplast: Sadece bitki hücrelerinde bulunur. Fotosentez yaparak güneş enerjisini kimyasal enerjiye dönüştürür.
- 📦 Endoplazmik Retikulum (ER): Hücre içinde madde taşınmasını sağlayan bir ağdır. İki tipi vardır:
- Granüllü ER: Üzerinde ribozomlar bulunur ve protein sentezi yapar.
- Granülsüz ER: Yağ ve karbonhidrat sentezi yapar.
- 🚚 Golgi Cisimciği: ER'de üretilen maddeleri işler, paketler ve hücre dışına gönderir. Aynı zamanda lizozom oluşumunda da görev alır.
- 🗑️ Lizozom: Hücre içi sindirimde görevlidir. Hücrenin atıklarını ve zararlı maddeleri parçalar.
- 🧱 Ribozom: Protein sentezinin gerçekleştiği yerdir. Serbest halde veya ER üzerinde bulunabilir.
- 💧 Koful (Vakuol): Hücrede su, besin ve atık maddeleri depolar. Bitki hücrelerinde daha büyüktür ve hücrenin turgor basıncını düzenler.
- 🦴 Sentrozom (Sentriol): Sadece hayvan hücrelerinde bulunur ve hücre bölünmesinde görev alır. İğ ipliklerini oluşturur.
🌱 Hücre Organellerinin Önemi
Hücre organelleri, hücrenin hayatta kalması ve fonksiyonlarını yerine getirmesi için olmazsa olmazdır. Her bir organelin kendine özgü bir görevi vardır ve bu görevlerin koordineli bir şekilde çalışması, hücrenin sağlıklı bir şekilde işlev görmesini sağlar. Örneğin, mitokondri enerji üretirken, ribozom protein sentezler ve golgi cisimciği bu proteinleri işler ve paketler.
🧪 Soru:
Aşağıdakilerden hangisi hücrede enerji üretiminden sorumludur?
A) Çekirdek
B) Mitokondri
C) Ribozom
D) Golgi Cisimciği
Doğru cevap: B) Mitokondri
