🧬 2026 TYT Kimya: Mayoz Bölünme Nerelerde Görülür?
Mayoz bölünme, eşeyli üreyen canlılarda görülen özel bir hücre bölünmesi türüdür. Amacı, kromozom sayısını yarıya indirerek üreme hücrelerinin (gametlerin) oluşmasını sağlamaktır. Peki, bu önemli olay nerelerde gerçekleşir?
- 🌱 Bitkilerde: Çiçekli bitkilerde mayoz bölünme, polen ana hücrelerinde (erkek üreme hücresi) ve yumurta ana hücrelerinde (dişi üreme hücresi) görülür. Bu sayede haploit (n) kromozomlu polenler ve yumurtalar oluşur.
- 🐾 Hayvanlarda: Hayvanlarda mayoz bölünme, erkeklerde testislerdeki sperm ana hücrelerinde (spermatogonium) ve dişilerde yumurtalıklardaki yumurta ana hücrelerinde (oogonium) gerçekleşir. Böylece haploit (n) kromozomlu spermler ve yumurtalar meydana gelir.
- 🍄 Mantarlarda: Mantarların yaşam döngüsünde mayoz bölünme, genellikle spor oluşumu sırasında görülür. Bu sporlar, uygun koşullar altında yeni mantar bireylerini oluşturur.
- 🦠 Alglerde: Bazı alg türlerinde mayoz bölünme, zigotun (döllenmiş yumurta) ilk bölünmesi sırasında veya spor oluşumu sırasında gerçekleşebilir.
🥚 Mayoz Bölünmenin Önemi
- 🎲 Kromozom Sayısının Sabit Kalması: Mayoz bölünme sayesinde üreme hücrelerinde kromozom sayısı yarıya iner. Döllenme sırasında iki üreme hücresi birleştiğinde, türün kromozom sayısı korunmuş olur.
- 🌈 Genetik Çeşitlilik: Mayoz bölünme sırasında gerçekleşen krossing over (parça değişimi) ve homolog kromozomların rastgele ayrılması gibi olaylar, genetik çeşitliliği artırır. Bu sayede yavrular, ebeveynlerinden farklı özelliklere sahip olabilirler.
