Oran, iki çokluğun karşılaştırılmasıdır. Yani, bir şeyin başka bir şeye göre ne kadar olduğunu ifade eder. Oranı yazarken kesir kullanırız. Örneğin, bir pizzayı 8 dilime böldük ve sen 2 dilim yedin. Bu durumda yediğin dilimlerin tüm pizzaya oranı 2/8'dir.
Oranları farklı şekillerde gösterebiliriz:
Orantı, iki veya daha fazla oranın birbirine eşit olması durumudur. Yani, iki farklı karşılaştırmanın aynı ilişkiyi göstermesidir.
İki oranın orantılı olup olmadığını anlamak için içler dışlar çarpımı yaparız. Eğer çarpımlar eşitse, oranlar orantılıdır.
Örnek:
2/4 ve 4/8 oranları orantılı mıdır?
İçler dışlar çarpımı yapalım:
2 x 8 = 16
4 x 4 = 16
Çarpımlar eşit olduğu için bu oranlar orantılıdır.
İki temel orantı çeşidi vardır:
Doğru orantıda, bir çokluk artarken diğer çokluk da aynı oranda artar. Ya da bir çokluk azalırken diğer çokluk da aynı oranda azalır.
Örnek:
Eğer 1 ekmek 5 TL ise, 2 ekmek 10 TL'dir. Ekmek sayısı arttıkça fiyatı da aynı oranda artıyor.
Ters orantıda, bir çokluk artarken diğer çokluk aynı oranda azalır. Ya da bir çokluk azalırken diğer çokluk aynı oranda artar.
Örnek:
Bir işi 2 işçi 6 günde yapıyorsa, 4 işçi aynı işi 3 günde yapar. İşçi sayısı arttıkça işin bitme süresi azalıyor.
Oran ve orantı problemlerini çözerken aşağıdaki adımları takip edebilirsin:
Unutma, pratik yaparak oran ve orantı problemlerini çözmekte daha iyi olabilirsin! Bol bol soru çözmeye çalış.