⚖️ Aylıktan Kesme Cezası Nedir?
Aylıktan kesme cezası, bir çalışanın brüt veya net maaşından belirli bir oranda kesinti yapılması şeklinde uygulanan bir disiplin cezasıdır. Bu ceza, işçinin iş sözleşmesine veya işyeri düzenlemelerine aykırı davranışları sonucunda verilebilir. Amaç, çalışanın davranışını düzeltmek ve işyeri düzenini sağlamaktır.
💰 Aylıktan Kesme Cezasının Dereceleri
Aylıktan kesme cezası, genellikle işlenen fiilin ağırlığına göre farklı derecelerde uygulanır. Bu dereceler, hafif, orta ve ağır kesintiler olarak sınıflandırılabilir. Her bir derecenin uygulanma koşulları ve sonuçları farklıdır.
🍃 Hafif Kesintiler
- 🧹 Kapsamı: Genellikle brüt ücretin 1/30'undan daha azını kapsayan kesintilerdir.
- ⚠️ Gerekçeler: İşyerinde küçük aksaklıklara neden olan, ilk kez işlenen veya hafif nitelikteki disiplin ihlalleri bu tür cezalara yol açabilir. Örneğin, işe geç gelme, kıyafet yönetmeliğine uymama gibi durumlar.
- 📝 Örnek: Bir çalışanın, işe başlamadan önce yapması gereken rutin bir kontrolü ihmal etmesi ve bu durumun ufak bir gecikmeye neden olması.
🔶 Orta Kesintiler
- ⚖️ Kapsamı: Brüt ücretin 1/30'u ile 1/10'u arasında değişen kesintilerdir.
- 🚨 Gerekçeler: Daha ciddi disiplin ihlalleri veya hafif ihlallerin tekrarı durumunda uygulanabilir. İş arkadaşlarıyla tartışma, iş güvenliği kurallarına uymama gibi durumlar bu kategoriye girebilir.
- 📝 Örnek: Bir çalışanın, iş güvenliği ekipmanlarını kullanmaması ve bu durumun potansiyel bir tehlike yaratması.
⛔ Ağır Kesintiler
- 💥 Kapsamı: Brüt ücretin 1/10'undan daha fazla olan kesintilerdir. Bazı durumlarda, yasal sınırlar dahilinde daha yüksek oranlarda da uygulanabilir.
- 🔥 Gerekçeler: Ciddi disiplin ihlalleri, görevi kötüye kullanma, hırsızlık, işyeri sırlarını ifşa etme gibi ağır suçlar bu tür cezalara neden olabilir.
- 📝 Örnek: Bir çalışanın, şirket malını izinsiz olarak kullanması veya zimmetine geçirmesi.
🛡️ Çalışanın Hakları ve İtiraz Yolları
Aylıktan kesme cezası alan bir çalışanın bazı hakları bulunmaktadır. Bu haklar şunlardır:
- 📜 Savunma Hakkı: Ceza verilmeden önce çalışanın savunmasının alınması zorunludur.
- 📝 Gerekçe Gösterme Zorunluluğu: Ceza, açık ve somut gerekçelerle yazılı olarak bildirilmelidir.
- ⚖️ İtiraz Hakkı: Çalışan, cezaya karşı işyeri içindeki yetkili mercilere veya arabulucuya başvurabilir.
- 🏛️ Yargı Yolu: İşveren tarafından uygulanan cezanın haksız olduğunu düşünen çalışan, yasal süreler içinde mahkemeye başvurarak dava açabilir.
