🌍 Mısır Sorunu Nedir? (1831-1841)
Mısır Sorunu, Osmanlı İmparatorluğu ile Mısır Valisi Kavalalı Mehmet Ali Paşa arasındaki anlaşmazlıklar sonucu ortaya çıkan ve Avrupa devletlerinin de müdahil olduğu bir dizi olayı kapsar. Bu sorun, Osmanlı Devleti'nin zayıflamasına ve Avrupa'nın Doğu üzerindeki etkisinin artmasına yol açmıştır.
- ⚔️ Başlangıç: Kavalalı Mehmet Ali Paşa'nın Osmanlı'dan Suriye valiliğini istemesiyle başladı.
- 💥 Nedenler:
- 🎯 Mehmet Ali Paşa'nın Osmanlı'dan daha fazla toprak ve güç istemesi
- 🎯 Osmanlı'nın zayıflaması ve merkezi otoritenin sarsılması
- 🎯 Avrupa devletlerinin Osmanlı iç işlerine karışma isteği
⚔️ Sorunun Gelişimi
- 🛡️ 1831-1833 Osmanlı-Mısır Savaşı: Mehmet Ali Paşa'nın oğlu İbrahim Paşa komutasındaki Mısır ordusu, Osmanlı ordusunu yenerek Kütahya'ya kadar ilerledi.
- 🤝 Kütahya Antlaşması (1833): Osmanlı, Mehmet Ali Paşa'ya Mısır, Girit, Cidde valiliklerini ve oğlu İbrahim Paşa'ya da Suriye valiliğini vermek zorunda kaldı.
- 🤝 Hünkar İskelesi Antlaşması (1833): Osmanlı, Rusya ile bir ittifak antlaşması imzalayarak Rusya'dan yardım istedi. Bu antlaşma, Rusya'ya Osmanlı sularında serbestçe dolaşma hakkı verdi ve diğer Avrupa devletlerinin tepkisini çekti.
- 🛡️ 1839-1841 Osmanlı-Mısır Savaşı: Osmanlı, Mısır'ı tekrar kontrol altına almak için savaş başlattı ancak Nizip Savaşı'nda tekrar yenildi.
🌍 Avrupa Devletlerinin Müdahalesi
Avrupa devletleri, Osmanlı ve Mısır arasındaki bu soruna kendi çıkarları doğrultusunda müdahale ettiler.
- 🇬🇧 İngiltere: Osmanlı'nın toprak bütünlüğünü korumak ve Rusya'nın gücünü dengelemek istedi.
- 🇫🇷 Fransa: Mehmet Ali Paşa'yı destekleyerek Doğu Akdeniz'de nüfuzunu artırmak istedi.
- 🇷🇺 Rusya: Osmanlı'yı zayıflatarak kendi etkisini artırmak ve Boğazlar üzerinde kontrol sağlamak istedi.
- 🇦🇹 Avusturya: Bölgedeki istikrarı korumak ve Rusya'nın yayılmasını engellemek istedi.
📜 Londra Konferansı ve Londra Sözleşmesi (1840-1841)
Avrupa devletleri, Mısır sorununu çözmek için Londra'da bir araya geldiler.
- 🤝 Londra Konferansı (1840): İngiltere, Avusturya, Prusya ve Rusya, Osmanlı'yı destekleyerek Mehmet Ali Paşa'ya Mısır valiliğinin babadan oğula geçmesi koşuluyla Suriye'den çekilmesini teklif ettiler.
- 📜 Londra Sözleşmesi (1841): Mehmet Ali Paşa'nın bu teklifi kabul etmesiyle Mısır sorunu geçici olarak çözüldü. Mısır, Osmanlı'ya bağlı kalacak ancak iç işlerinde serbest olacaktı.
📌 Sonuçları
- 📉 Osmanlı Devleti'nin zayıflığı bir kez daha ortaya çıktı.
- 🌍 Avrupa devletlerinin Osmanlı iç işlerine müdahalesi arttı.
- 🛡️ Mısır, Osmanlı'ya bağlı özerk bir vilayet haline geldi.
- ⏳ Doğu Sorunu daha da karmaşık hale geldi.
