🌍 Mısır Sorunu Nedir?
Mısır Sorunu, 19. yüzyılda Osmanlı İmparatorluğu'nun zayıflamasıyla ortaya çıkan ve Mısır'ın Osmanlı'dan ayrılma sürecini tetikleyen bir dizi siyasi ve askeri olaydır. Bu sorun, sadece Osmanlı'yı değil, aynı zamanda İngiltere, Fransa ve Rusya gibi büyük Avrupa devletlerini de yakından ilgilendirmiştir.
🗓️ Mısır Sorunu Kronolojisi
- 👑 1798: Fransa'nın Mısır'ı İşgali: Napolyon Bonapart komutasındaki Fransız ordusu Mısır'ı işgal etti. Bu olay, Mısır'ın önemini Avrupa devletlerinin gözünde artırdı.
- ⚔️ 1805: Kavalalı Mehmet Ali Paşa'nın Mısır Valisi Olması: Osmanlı İmparatorluğu, Fransız işgalini sona erdirmek için Kavalalı Mehmet Ali Paşa'yı Mısır'a gönderdi. Mehmet Ali Paşa, Mısır'da kontrolü ele geçirerek Osmanlı'ya bağlı özerk bir yönetim kurdu.
- 🛡️ 1821-1829: Yunan İsyanı: Osmanlı İmparatorluğu, Yunan isyanını bastırmakta zorlanınca Mehmet Ali Paşa'dan yardım istedi. Mehmet Ali Paşa'nın oğlu İbrahim Paşa komutasındaki Mısır ordusu, Yunanistan'a gönderildi.
- 💥 1831-1833: Birinci Mısır Sorunu: Mehmet Ali Paşa, Yunanistan'daki hizmetlerine karşılık olarak Suriye valiliğini istedi. İsteği reddedilince Osmanlı'ya karşı ayaklandı ve Suriye'yi işgal etti.
- 🤝 1833: Kütahya Antlaşması: Osmanlı İmparatorluğu, Mehmet Ali Paşa ile Kütahya Antlaşması'nı imzaladı. Bu antlaşma ile Mehmet Ali Paşa'ya Mısır, Girit, Cidde ve Suriye valilikleri verildi.
- 🔥 1839-1841: İkinci Mısır Sorunu: Mehmet Ali Paşa'nın güçlenmesinden rahatsız olan Osmanlı İmparatorluğu, yeniden Mısır'a savaş açtı. Ancak Osmanlı ordusu Nizip Savaşı'nda Mısır ordusuna yenildi.
- 🌍 1840: Londra Konferansı: İngiltere, Rusya, Avusturya ve Prusya, Osmanlı İmparatorluğu'nun yanında yer alarak Mehmet Ali Paşa'ya karşı Londra Konferansı'nı düzenledi.
- 📜 1841: Londra Antlaşması: Mehmet Ali Paşa, Londra Antlaşması'nı kabul etmek zorunda kaldı. Bu antlaşma ile Suriye, Adana ve Girit Osmanlı'ya geri verildi. Mehmet Ali Paşa'nın Mısır valiliği babadan oğula geçmek üzere onaylandı, ancak Mısır Osmanlı'ya bağlı kalmaya devam etti.
📜 Mısır Sorunu ile İlgili Anlaşmalar
🤝 Kütahya Antlaşması (1833)
- 📍 Taraflar: Osmanlı İmparatorluğu ve Kavalalı Mehmet Ali Paşa
- 📝 İçerik: Mehmet Ali Paşa'ya Mısır, Girit, Cidde ve Suriye valilikleri verildi.
- 📌 Önemi: Mehmet Ali Paşa'nın gücünü zirveye taşıdı. Osmanlı'nın zayıflığını gösterdi.
🤝 Londra Antlaşması (1841)
- 📍 Taraflar: Osmanlı İmparatorluğu, İngiltere, Rusya, Avusturya, Prusya ve Kavalalı Mehmet Ali Paşa
- 📝 İçerik: Mehmet Ali Paşa'nın Mısır valiliği babadan oğula geçmek üzere onaylandı. Suriye, Adana ve Girit Osmanlı'ya geri verildi. Mısır, Osmanlı'ya bağlı kalmaya devam etti.
- 📌 Önemi: Mısır Sorunu'nun geçici olarak çözülmesini sağladı. Mehmet Ali Paşa'nın gücü sınırlandırıldı. Osmanlı İmparatorluğu'nun toprak bütünlüğü kısmen korundu.
