🌍 1. Dünya Savaşı'nın Nedenleri
1.
Sömürgecilik Yarışı: 19. yüzyılın sonları ve 20. yüzyılın başlarında Avrupa devletleri arasında yaşanan sömürgecilik yarışı, hammadde kaynaklarına ulaşma ve pazar elde etme rekabeti, devletler arası gerginliği tırmandırdı. Özellikle İngiltere ve Almanya arasındaki rekabet dikkat çekiciydi.
2.
Milliyetçilik Akımı: Fransız İhtilali'nin yaydığı milliyetçilik akımı, çok uluslu imparatorlukların (Osmanlı, Avusturya-Macaristan) içinde yaşayan farklı milletlerin bağımsızlık isteklerini körükledi. Bu durum, Balkanlar gibi bölgelerde istikrarsızlığa yol açtı.
3.
Bloklaşmalar: Avrupa devletleri, çıkarlarını korumak ve güvenliklerini sağlamak amacıyla ittifaklara yöneldi. İki temel blok oluştu:
- 🤝 İttifak Devletleri (Üçlü İttifak): Almanya, Avusturya-Macaristan, İtalya (daha sonra İtalya taraf değiştirdi).
- 🤝 İtilaf Devletleri (Üçlü İtilaf): İngiltere, Fransa, Rusya (daha sonra İtalya, ABD ve diğer devletler katıldı).
4.
Silahlanma Yarışı: Devletler arasındaki güvensizlik ortamı, silahlanma yarışını tetikledi. Özellikle Almanya'nın deniz gücünü arttırma çabası, İngiltere'yi tedirgin etti.
5.
Alsas-Loren Sorunu: Fransa'nın 1871 Sedan Savaşı'nda Almanya'ya kaptırdığı Alsas-Loren bölgesi, iki ülke arasında sürekli bir gerginlik kaynağı oldu.
6.
Balkanlardaki Gelişmeler: Balkanlar, farklı etnik grupların ve devletlerin çatışma alanı haline gelmişti. Avusturya-Macaristan'ın Bosna-Hersek'i ilhakı (1908) ve Balkan Savaşları (1912-1913), bölgedeki gerilimi daha da arttırdı.
7.
Suikast: 28 Haziran 1914'te Avusturya-Macaristan veliahtı Arşidük Franz Ferdinand'ın Saraybosna'da bir Sırp milliyetçisi tarafından öldürülmesi, savaşın başlamasına neden olan kıvılcım oldu.
⚔️ Osmanlı Devleti'nin Girdiği Cepheler
Osmanlı Devleti, 1. Dünya Savaşı'na İttifak Devletleri yanında katıldı. Savaş boyunca çeşitli cephelerde mücadele etti:
🌍 Kafkas Cephesi
*
Amacı: Rusya'yı sıkıştırmak, Bakü petrollerini ele geçirmek, Orta Asya Türkleri ile birleşmek.
*
Sonuç: Osmanlı ordusu başarısız oldu. Sarıkamış Harekatı'nda büyük kayıplar verildi. Ruslar Doğu Anadolu'da ilerledi.
🌍 Çanakkale Cephesi
*
Amacı: İtilaf Devletleri'nin İstanbul'u alarak Osmanlı Devleti'ni savaş dışı bırakmak, Rusya'ya yardım göndermek.
*
Sonuç: Osmanlı ordusu büyük bir zafer kazandı. İtilaf Devletleri geri çekilmek zorunda kaldı.
🌍 Irak Cephesi
*
Amacı: İngilizlerin petrol bölgelerini (Musul, Kerkük) ele geçirmek ve Hindistan yolunu kontrol altında tutmak.
*
Sonuç: Osmanlı ordusu Kut'ül Amare'de İngilizlere karşı zafer kazandıysa da genel olarak başarısız oldu. İngilizler Bağdat'ı ele geçirdi.
🌍 Suriye-Filistin Cephesi
*
Amacı: Kanal Cephesi'nin devamı niteliğinde, Süveyş Kanalı'nı ele geçirmek.
*
Sonuç: Osmanlı ordusu başarısız oldu. İngilizler ve Araplar Filistin ve Suriye'yi ele geçirdi.
🌍 Hicaz-Yemen Cephesi
*
Amacı: Kutsal toprakları korumak.
*
Sonuç: İngilizlerin desteklediği Araplar, Osmanlı Devleti'ne karşı ayaklandı. Osmanlı ordusu zor durumda kaldı.
🌍 Makedonya Cephesi
*
Amacı: Müttefiklere yardım etmek.
*
Sonuç: Osmanlı ordusu bu cephede müttefikleriyle birlikte savaştı. Savaşın sonlarına doğru cephe çöktü.
Osmanlı Devleti, 1. Dünya Savaşı'ndan yenik ayrıldı. Savaşın sonunda imzalanan Mondros Ateşkes Antlaşması ile topraklarının büyük bir bölümünü kaybetti.
