📚 Çağdaş Türk ve Dünya Tarihi 1. Dönem 1. Yazılı Hazırlık
🌍 20. Yüzyılın Başlarında Dünya
20. yüzyılın başları, dünya genelinde büyük değişimlerin yaşandığı bir dönemdi. İmparatorlukların yükselişi, sömürgecilik faaliyetleri, sanayi devrimi ve milliyetçilik akımları bu döneme damgasını vurmuştur. Bu faktörler, I. Dünya Savaşı'na zemin hazırlayan önemli gelişmelerdi.
- 🏭 Sanayi Devrimi: Avrupa'da başlayan ve dünyaya yayılan bu süreç, üretim tekniklerini kökten değiştirdi. Fabrikalar kuruldu, şehirler büyüdü ve yeni toplumsal sınıflar ortaya çıktı.
- 👑 İmparatorluklar Çağı: Büyük Britanya, Fransa, Almanya gibi devletler, dünyanın farklı bölgelerinde sömürgeler kurarak ekonomik ve siyasi güçlerini artırdılar.
- 🚩 Milliyetçilik Akımları: Özellikle çok uluslu imparatorluklar içerisinde yaşayan farklı etnik gruplar, kendi bağımsız devletlerini kurmak amacıyla ayaklanmalar başlattılar.
⚔️ I. Dünya Savaşı (1914-1918)
I. Dünya Savaşı, 20. yüzyılın en önemli olaylarından biridir. Savaşın nedenleri, gelişimi ve sonuçları, dünya tarihini derinden etkilemiştir.
- 🎯 Savaşın Nedenleri:
- 🤝 Bloklaşmalar: İtilaf ve İttifak Devletleri arasındaki rekabet.
- 🌍 Sömürgecilik Yarışı: Devletler arasındaki ekonomik çıkar çatışmaları.
- 🔥 Milliyetçilik Akımları: Özellikle Balkanlar'da yaşanan gerginlikler.
- 🔫 Silahlanma Yarışı: Devletlerin askeri güçlerini artırma çabaları.
- 🗓️ Savaşın Gelişimi:
- 💥 Savaşın Başlaması: Avusturya-Macaristan veliahtının Saraybosna'da öldürülmesi.
- 🌍 Cepheler: Doğu, Batı, Kafkas, Çanakkale gibi farklı cephelerde mücadeleler yaşandı.
- 💣 Yeni Silahlar: Tanklar, zehirli gazlar, denizaltılar gibi yeni teknolojiler kullanıldı.
- 🕊️ Savaşın Sonuçları:
- 📜 İmparatorlukların Yıkılması: Osmanlı, Avusturya-Macaristan ve Rus İmparatorlukları yıkıldı.
- 🗺️ Yeni Devletlerin Kurulması: Polonya, Çekoslovakya, Yugoslavya gibi yeni devletler kuruldu.
- 🤝 Versay Anlaşması: Almanya'ya ağır şartlar getiren bu anlaşma, II. Dünya Savaşı'na zemin hazırladı.
- 🌍 Milletler Cemiyeti: Dünya barışını korumak amacıyla kuruldu ancak başarılı olamadı.
🇹🇷 Kurtuluş Savaşı ve Türkiye Cumhuriyeti'nin Kuruluşu
I. Dünya Savaşı'nın ardından Osmanlı İmparatorluğu'nun yıkılmasıyla birlikte, Türk milleti Mustafa Kemal Atatürk önderliğinde Kurtuluş Savaşı'nı başlatmıştır. Bu savaş, Türkiye Cumhuriyeti'nin kurulmasıyla sonuçlanmıştır.
- 🛡️ Kurtuluş Savaşı'nın Aşamaları:
- 🗓️ Hazırlık Dönemi: Mustafa Kemal'in Samsun'a çıkışı, kongreler (Erzurum, Sivas).
- ⚔️ Cepheler: Doğu (Ermenilerle), Güney (Fransızlarla), Batı (Yunanlılarla) cephelerinde mücadeleler.
- 🇹🇷 Zaferler: I. İnönü, II. İnönü, Kütahya-Eskişehir, Sakarya ve Büyük Taarruz savaşları.
- 📜 Lozan Barış Antlaşması (1923): Türkiye'nin bağımsızlığını uluslararası alanda tescilleyen antlaşma.
- 🇹🇷 Türkiye Cumhuriyeti'nin İlanı (1923): Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından Cumhuriyet ilan edildi ve Mustafa Kemal ilk Cumhurbaşkanı seçildi.
- ⚙️ Atatürk İlkeleri ve İnkılapları: Siyasi, hukuki, eğitim, ekonomi ve sosyal alanda yapılan köklü değişiklikler.
🇷🇺 Rus Devrimi (1917)
Rusya'da Çarlık rejiminin yıkılmasıyla sonuçlanan ve Sovyetler Birliği'nin kurulmasına yol açan devrimdir.
- 🚩 Nedenleri:
- ⚔️ I. Dünya Savaşı'nın Etkileri: Savaşın ekonomik ve sosyal sorunları derinleştirmesi.
- 👑 Çarlık Rejimi: Halkın yönetime katılmaması ve baskıcı politikalar.
- 👨🌾 Köylülerin Durumu: Toprakların az sayıda kişinin elinde olması ve köylülerin yoksulluğu.
- 🗓️ Gelişimi:
- 🕊️ Şubat Devrimi: Çarlık rejiminin yıkılması ve geçici hükümetin kurulması.
- 💥 Ekim Devrimi: Bolşeviklerin iktidarı ele geçirmesi ve Sovyet hükümetinin kurulması.
- 🌍 Sonuçları:
- ☭ Sovyetler Birliği'nin Kuruluşu: Dünyada ilk sosyalist devletin kurulması.
- 🌍 Soğuk Savaş'ın Temelleri: Kapitalist ve sosyalist bloklar arasındaki ideolojik ayrılıkların belirginleşmesi.
