⚖️ Ceza Muhakemesi Hukuku Nedir?
Ceza Muhakemesi Hukuku (CMK), bir suç işlendiği şüphesiyle başlayan ve hükmün kesinleşmesine kadar devam eden süreçteki usul ve esasları düzenleyen hukuk dalıdır. Amacı, maddi gerçeğe ulaşmak, suç işlediği iddia edilen kişilerin haklarını korumak ve adil bir yargılama süreci sağlamaktır.
- 🛡️ Amacı: Suç işlendiği iddiasıyla başlayan süreçte, maddi gerçeğe ulaşmak ve adaleti sağlamaktır.
- 📜 Kapsamı: Soruşturma, kovuşturma ve yargılama aşamalarını kapsar.
- ⚖️ İlkeler: Masumiyet karinesi, adil yargılanma hakkı, kanunilik ilkesi gibi temel prensiplere dayanır.
🏛️ Yargılama Süreci Aşamaları
Ceza yargılama süreci, genel olarak şu aşamalardan oluşur:
🔍 Soruşturma Aşaması
Soruşturma, bir suçun işlendiği şüphesi üzerine Cumhuriyet Savcısı tarafından başlatılan ve delillerin toplanması, şüphelilerin belirlenmesi ve suçun niteliğinin tespit edilmesini amaçlayan aşamadır.
- 👮♂️ Başlangıcı: Suç şüphesinin öğrenilmesiyle başlar.
- 🕵️♀️ Yürüten Makam: Cumhuriyet Savcısı.
- 📝 Amaç: Delil toplamak, şüpheliyi tespit etmek ve iddianame düzenlemek için yeterli şüphe olup olmadığını belirlemektir.
- ✍️ İşlemler: İfade alma, arama, el koyma, bilirkişi incelemesi gibi işlemler yapılır.
📂 Kovuşturma Aşaması
Kovuşturma, Cumhuriyet Savcısı tarafından hazırlanan iddianamenin mahkeme tarafından kabul edilmesiyle başlayan ve yargılamanın yapıldığı aşamadır.
- ⚖️ Başlangıcı: İddianamenin kabulüyle başlar.
- 👨⚖️ Yürüten Makam: Ceza Mahkemesi.
- 📢 Amaç: Sanığın suçlu olup olmadığını belirlemek ve ceza verilip verilmeyeceğine karar vermektir.
- 📝 İşlemler: Duruşma yapılır, tanıklar dinlenir, deliller değerlendirilir ve karar verilir.
⚖️ Kanun Yolları
Mahkeme kararlarına karşı, hukuka aykırı olduğunu düşünen tarafların başvurabileceği yollardır.
- 📢 İstinaf: İlk derece mahkemesi kararlarına karşı başvurulabilir. Bölge Adliye Mahkemesi (İstinaf Mahkemesi) tarafından incelenir.
- 📢 Temyiz: İstinaf Mahkemesi kararlarına karşı başvurulabilir. Yargıtay tarafından incelenir.
- 📢 Olağanüstü Kanun Yolları: Yargılamanın iadesi ve kanun yararına bozma gibi, belirli şartların varlığı halinde başvurulabilen yollardır.
🔑 Temel İlkeler
Ceza Muhakemesi Hukukunun temel ilkeleri, adil bir yargılama sürecinin sağlanması için büyük önem taşır.
- 👤 Masumiyet Karinesi: Sanık, suçluluğu kanıtlanana kadar masum sayılır.
- ⚖️ Adil Yargılanma Hakkı: Herkes, bağımsız ve tarafsız bir mahkeme tarafından, makul sürede yargılanma hakkına sahiptir.
- 📜 Kanunilik İlkesi: Suçlar ve cezalar önceden kanunla belirlenmelidir.
- 🗣️ Savunma Hakkı: Sanığın kendisini savunma hakkı vardır ve bu hak kısıtlanamaz.
- 🤝 Dürüst Yargılanma İlkesi: Yargılama sürecinde tüm taraflara eşit davranılması ve hakkaniyete uygun bir yargılama yapılmasıdır.
