💰 DeFi Terimleri Sözlüğü: Bilmeniz Gereken Kavramlar
DeFi (Merkeziyetsiz Finans) dünyasına adım atmak heyecan verici olduğu kadar karmaşık da olabilir. Bu sözlük, DeFi evreninde sıkça karşılaşılan temel terimleri anlamanıza yardımcı olacak.
🏦 Temel DeFi Kavramları
- 🔑 Özel Anahtar (Private Key): Dijital varlıklarınıza erişim sağlayan gizli bir koddur. Asla kimseyle paylaşılmamalıdır.
- 👛 Cüzdan (Wallet): Kripto para birimlerinizi saklamak, göndermek ve almak için kullanılan dijital bir araçtır. Donanım cüzdanları ve yazılım cüzdanları gibi farklı türleri vardır.
- 🔗 Blok Zinciri (Blockchain): İşlemlerin şeffaf ve güvenli bir şekilde kaydedildiği dağıtık bir veri tabanıdır. DeFi uygulamalarının temelini oluşturur.
- 💡 Akıllı Sözleşme (Smart Contract): Blok zincir üzerinde çalışan, önceden belirlenmiş koşullar sağlandığında otomatik olarak yürütülen programlardır. DeFi protokollerinin kalbidir.
- ⛽ Gas Ücreti (Gas Fee): Ethereum gibi blok zincirlerinde işlem yapmak için ödenen ücrettir. İşlem karmaşıklığına ve ağ yoğunluğuna göre değişir.
🔄 DeFi Protokolleri
- 💱 Merkeziyetsiz Borsa (DEX): Aracı olmadan doğrudan kripto para alım satımı yapmanızı sağlayan platformlardır. Örneğin, Uniswap ve SushiSwap.
- 🚜 Getiri Çiftçiliği (Yield Farming): Kripto varlıklarınızı DeFi protokollerine yatırarak ödül kazanma yöntemidir. Genellikle likidite sağlamak karşılığında token kazanılır.
- 🏦 Borç Verme/Alma Protokolleri: Kripto varlıklarınızı teminat göstererek borç alabileceğiniz veya borç vererek faiz kazanabileceğiniz platformlardır. Aave ve Compound popüler örneklerdir.
- 🔒 Sabit Coin (Stablecoin): Değeri genellikle ABD doları gibi bir itibari paraya sabitlenmiş kripto para birimidir. USDT ve USDC en bilinenleridir.
- 🌉 Köprü (Bridge): Farklı blok zincirler arasında varlık transferi yapmanızı sağlayan araçlardır.
📈 DeFi Terimleri
- 💧 Likidite (Liquidity): Bir varlığın kolayca alınıp satılabilme durumudur. DeFi'de likidite, DEX'lerdeki alım satım işlemlerinin sorunsuz gerçekleşmesi için önemlidir.
- 🏊♀️ Likidite Havuzu (Liquidity Pool): DEX'lerdeki alım satım işlemlerini kolaylaştırmak için kullanıcılar tarafından sağlanan kripto para çiftlerinden oluşan havuzlardır.
- 📉 Kayma (Slippage): Bir alım satım emrinin beklenen fiyattan farklı bir fiyattan gerçekleşmesidir. Yüksek volatilite veya düşük likidite durumlarında artabilir.
- ♾️ Kalıcı Kayıp (Impermanent Loss): Likidite havuzuna sağladığınız varlıkların değerinin, sadece cüzdanınızda tuttuğunuz zamana göre değişmesidir. Özellikle yüksek volatilite durumlarında görülebilir.
- ⚖️ Teminat Oranı (Collateralization Ratio): Borç alırken teminat olarak yatırdığınız varlıkların değerinin, aldığınız borcun değerine oranıdır.
🛡️ Riskler ve Güvenlik
- 🐛 Akıllı Sözleşme Açıkları (Smart Contract Vulnerabilities): Akıllı sözleşmelerdeki hatalar, kötü niyetli kişilerin fonları çalmasına veya manipüle etmesine yol açabilir.
- 🎣 Kimlik Avı (Phishing): Sahte web siteleri veya e-postalar aracılığıyla kullanıcıların özel anahtarlarını veya kişisel bilgilerini ele geçirme girişimidir.
- 🔑 Özel Anahtar Güvenliği: Özel anahtarınızı güvende tutmak, dijital varlıklarınızı korumanın en önemli yoludur.
- ⚠️ Volatilite (Volatility): Kripto para piyasasının yüksek dalgalanma gösterme durumudur. DeFi'de yatırım yaparken bu risk göz önünde bulundurulmalıdır.
Bu sözlük, DeFi dünyasına giriş yaparken size rehberlik edecek temel bilgileri sunmaktadır. DeFi'nin sürekli gelişen bir alan olduğunu ve öğrenmeye devam etmenin önemli olduğunu unutmayın.
