Ekosistem, canlıların (biyotik faktörler) ve cansız çevrenin (abiyotik faktörler) etkileşim içinde olduğu bir bütündür. Yani, bir orman, göl, çöl veya hatta bir akvaryum bile bir ekosistem olabilir.
Ekosistemler, yaşadıkları ortama göre farklılık gösterir. Temel olarak karasal ve sucul ekosistemler olarak ikiye ayrılırlar.
Ekosistemdeki canlılar arasındaki beslenme ilişkisi, besin zinciri ve besin ağı ile gösterilir.
Ekosistemde enerji akışı tek yönlüdür. Genellikle güneş enerjisiyle başlar ve üreticilerden tüketicilere doğru aktarılır. Her trofik düzeyde (beslenme basamağı) enerjinin bir kısmı ısı olarak kaybedilir.
Ekosistemde maddeler (su, karbon, azot vb.) canlılar ve cansız çevre arasında sürekli olarak döngü yapar. Bu döngüler, ekosistemin dengesi için önemlidir.
Bir türün belirli bir alandaki birey sayısı ve bu sayının zamanla nasıl değiştiği ile ilgilenir. Büyüme eğrileri, taşıma kapasitesi gibi kavramlar önemlidir.
Örnek Soru:
Bir popülasyonun büyüme hızı aşağıdaki faktörlerden hangisinden etkilenmez?
Cevap: E ($pH$ değeri)
Farklı türlerin bir arada yaşadığı ve etkileşimde bulunduğu toplulukları inceler. Rekabet, av-avcı ilişkisi, mutualizm gibi etkileşimler önemlidir.
Örnek Soru:
Aşağıdakilerden hangisi komünitedeki türler arası rekabete örnek değildir?
Cevap: C (Bir aslanın bir geyiği avlaması)
Enerjinin nasıl aktarıldığı ve maddelerin nasıl döngü yaptığı önemlidir. Besin piramidi, biyokütle, su döngüsü, karbon döngüsü gibi konular sıkça sorulur.
Örnek Soru:
Aşağıdakilerden hangisi karbon döngüsünde karbonun atmosfere geri dönmesine neden olmaz?
Cevap: D (Fotosentez)
Işık, sıcaklık, su, toprak gibi cansız faktörlerin canlılar üzerindeki etkileri önemlidir.
Örnek Soru:
Aşağıdakilerden hangisi bir ekosistemdeki abiyotik faktörlerden biri değildir?
Cevap: E (Bakteriler)
Çevre sorunları, biyoçeşitlilik kaybı ve sürdürülebilirlik gibi konulara dikkat etmek gerekir.
Örnek Soru:
Aşağıdakilerden hangisi biyoçeşitliliğin azalmasına neden olmaz?
Cevap: E (Sürdürülebilir tarım)
