Günlük hayatımızda sürekli hareket halindeyiz. Yürüyoruz, koşuyoruz, araba kullanıyoruz... Peki, fizikte hareket tam olarak ne anlama geliyor? Bir cismin zamanla bulunduğu yerin değişmesine hareket denir.
Konum: Bir cismin seçilen bir referans noktasına göre bulunduğu yerdir. Örneğin, evimizden okula olan uzaklığımız bizim okuldaki konumumuzu belirtir.
Yer Değiştirme: Bir cismin ilk konumu ile son konumu arasındaki en kısa mesafedir. Yönü de önemlidir. Örneğin, evden okula 500 metre gittik, sonra geri eve döndük. Yer değiştirmemiz sıfır olur.
Mesafe: Bir cismin aldığı yolun uzunluğudur. Yönü önemli değildir. Yukarıdaki örnekte, aldığımız mesafe 1000 metre olur.
Hareketin ne kadar hızlı olduğunu nasıl ölçeriz? İşte burada sürat ve hız kavramları devreye giriyor.
Sürat: Bir cismin birim zamanda aldığı mesafedir. Yani, ne kadar yolu ne kadar sürede gittiğimizin ölçüsüdür. Sürat, skaler bir büyüklüktür; yani sadece bir sayısal değeri vardır.
Hız: Bir cismin birim zamanda yaptığı yer değiştirmedir. Hız, vektörel bir büyüklüktür; yani hem bir sayısal değeri (büyüklüğü) hem de bir yönü vardır.
Sürat ve hız günlük hayatta genellikle aynı anlamda kullanılsa da, fizikte farklı anlamlara gelirler.
Hızımız sürekli aynı kalmak zorunda değil. Bazen hızlanırız, bazen yavaşlarız. İşte ivme, hızdaki bu değişimi ifade eder.
İvme: Bir cismin birim zamandaki hız değişimidir. Eğer hızlanıyorsak ivmemiz pozitif, yavaşlıyorsak ivmemiz negatiftir.
